UDISE चा फुल फॉर्म काय ? | UDISE Full Form in Marathi

सामाजिक प्रगतीसाठी शिक्षण हा एक मूलभूत आधारस्तंभ आहे, सोबतच माहितीपूर्ण निर्णय आणि प्रभावी धोरण तयार करण्यासाठी अचूक डेटा देखील महत्त्वपूर्ण आहे.

भारतात, UDISE ही एक गेम-चेंजर प्रणाली म्हणून उदयास आली आहे, ज्याने शैक्षणिक डेटा संकलित, व्यवस्थापित आणि वापरण्याच्या पद्धतीमध्ये क्रांती घडवून आणली आहे.

शिक्षण मंत्रालयाने विकसित केलेले UDISE, भारतीय शिक्षण व्यवस्थेचा कणा बनले आहे, जे शैक्षणिक नियोजन, संसाधनांचे वाटप आणि गुणवत्ता वाढीसाठी सर्वसमावेशक डेटाबेस प्रदान करते.

अनुक्रमणिका


UDISE म्हणजे काय ?

UDISE म्हणजे भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाने विकसित केलेली सर्वसमावेशक डेटाबेस व्यवस्थापन प्रणाली होय.

UDISE चे भारतातील शालेय शिक्षणाशी संबंधित डेटा संकलित करणे, विश्लेषण करणे आणि प्रसारित करणे ही काही कामे आहेत.

UDISE शिक्षणाच्या विविध पैलूंवरील माहितीचे भांडार म्हणून काम करते, ज्यात पायाभूत सुविधा, नावनोंदणी, शिक्षक तपशील, विद्यार्थ्यांची कामगिरी आणि इतर संबंधित डेटा यांचा समावेश होतो. हे सरकारी, खाजगी आणि अनुदानित शाळांसह भारतातील सर्व शाळांचा समावेश करते.

UDISE ऑनलाइन पोर्टलद्वारे डेटा संकलित करते, जिथे शाळा पायाभूत सुविधा, विद्यार्थी नोंदणी, शिक्षकांची माहिती इत्यादी सारख्या मापदंडांच्या विस्तृत श्रेणीवर माहिती प्रविष्ट करतात.

गोळा केलेली माहिती नंतर संकलित केली जाते नंतर विश्लेषित केली जाते आणि शैक्षणिक नियोजन, धोरण तयार करण्यासाठी वापरली जाते व शिक्षण प्रणालीच्या विविध स्तरांवर संसाधनांचे वाटप केले जाते.

UDISE धोरणकर्ते, संशोधक आणि शैक्षणिक प्रशासकांना भारतातील शिक्षणाच्या स्थितीबद्दल विश्वसनीय आणि अद्ययावत माहिती प्रदान करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

UDISE प्रणाली शिक्षण क्षेत्रातील अंतर आणि आव्हाने ओळखण्यात, शैक्षणिक उद्दिष्टांच्या दिशेने प्रगती मोजण्यासाठी आणि शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी लक्ष्यित हस्तक्षेप लागू करण्यात मदत करते.


UDISE Full Form in Marathi

U – Unified

D – District

I – Information

S – System For

E – Education

UDISE चा फुल फॉर्म “Unified District Information System For Education” असून याचा मराठी अर्थ “शिक्षणाकरिता एकरूप जिल्हा माहिती प्रणाली” असा होतो.


निर्मिती

शैक्षणिक माहितीसाठी सर्वसमावेशक डेटाबेस व्यवस्थापन प्रणाली स्थापन करण्यासाठी भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाने युनिफाइड डिस्ट्रिक्ट इन्फॉर्मेशन सिस्टिम फॉर एज्युकेशन (UDISE) ची निर्मिती केली आहे. देशभरातील शालेय शिक्षणाच्या विविध पैलूंवरील अचूक, विश्वासार्ह आणि वेळेवर डेटाची गरज लक्षात घेऊन हा उपक्रम हाती घेण्यात आला.

UDISE च्या निर्मितीमध्ये खालील चरणांचा समावेश होता:

1. नियोजन आणि रचना

शिक्षण मंत्रालयाने केंद्रीकृत माहिती प्रणाली विकसित करण्यासाठी एक योजना तयार केली आहे, जी शाळा, विद्यार्थी, शिक्षक आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित डेटा संकलित करेल, व्यवस्थापित करेल आणि त्याचे विश्लेषण करेल. विद्यमान डेटा संकलन यंत्रणेसह सातत्य, मानकीकरण आणि सुसंगतता सुनिश्चित करणे हे प्रणाली संरचनेची उदिष्ठ्ये आहेत.

2. तांत्रिक विकास

UDISE साठी तांत्रिक पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचे काम तज्ञ आणि तंत्रज्ञांच्या टीमला देण्यात आले. यामध्ये वेब-आधारित पोर्टल तयार करणे आणि शैक्षणिक नियोजन आणि धोरण तयार करण्यासाठी आवश्यक असलेली आवश्यक माहिती साठविण्याकरिता डेटा संकलन स्वरूप तयार करणे समाविष्ट आहे.

3. पायलटिंग आणि चाचणी

देशव्यापी अंमलबजावणीपूर्वी, UDISE प्रणाली निवडक जिल्हे किंवा राज्यांमध्ये प्रायोगिक टप्प्यात होते. यामुळे प्रणालीची कार्यक्षमता, उपयोगिता आणि परिणामकारकता तपासण्यासाठी तसेच चाचणी टप्प्यात उद्भवलेल्या कोणत्याही समस्या किंवा आव्हाने ओळखणे आणि त्यांचे निराकरण करणे शक्य झाले.

4. प्रशिक्षण आणि क्षमता निर्माण

UDISE प्रणालीची सुरळीत अंमलबजावणी आणि कार्यक्षम वापर सुनिश्चित करण्यासाठी, शाळा प्रशासक, शिक्षक आणि डेटा एंट्री ऑपरेटरसह प्रमुख भागधारकांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित केले गेले. प्रशिक्षण डेटा एंट्री प्रक्रिया, डेटा प्रमाणीकरण आणि डेटा गुणवत्ता मानकांचे पालन यावर केंद्रित होते.

5. रोलआउट आणि अंमलबजावणी

एकदा चाचणी आणि प्रशिक्षणाचे टप्पे यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्यानंतर, UDISE अधिकृतपणे लॉन्च केले गेले आणि भारतातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये लागू केले गेले. शाळांना विहित डेटा संकलन फॉरमॅटचे पालन करून ऑनलाइन पोर्टलद्वारे संबंधित डेटा प्रविष्ट करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या.

6. डेटा संकलन आणि विश्लेषण

UDISE द्वारे गोळा केलेला डेटा जिल्हा, राज्य आणि राष्ट्रीय यासह विविध स्तरांवर संकलित, प्रमाणित आणि विश्लेषित करण्यात आला. यामध्ये डेटा एकत्रित करणे, अहवाल तयार करणे आणि शिक्षणातील अर्थपूर्ण अंतर्दृष्टी आणि ट्रेंड काढण्यासाठी सांख्यिकीय विश्लेषणे आयोजित करणे समाविष्ट होते.

7. देखरेख आणि मूल्यमापन

UDISE शैक्षणिक उपक्रम आणि धोरणांसाठी देखरेख आणि मूल्यमापन साधन म्हणून काम करते. प्रणाली शैक्षणिक प्रशासकांना आणि धोरणकर्त्यांना प्रगतीचा मागोवा घेण्यास, सुधारणेची क्षेत्रे ओळखण्यास आणि विश्वसनीय डेटावर आधारित माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास सक्षम करते.

गेल्या काही वर्षांमध्ये, UDISE ने शिक्षण क्षेत्राच्या बदलत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी नवीन वैशिष्ट्ये आणि सुधारणांचा समावेश केला आहे. भारतातील शैक्षणिक नियोजन, धोरण तयार करणे आणि संसाधनांचे वाटप यासाठी मौल्यवान माहिती प्रदान करण्यात ती महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.


उद्देश्य

भारतातील UDISE चे अनेक प्रमुख उद्दिष्टे आहेत. ही उद्दिष्टे शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारणे, पुराव्यावर आधारित निर्णय घेणे, प्रक्रिया सुलभ करणे आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांचे प्रभावी निरीक्षण आणि मूल्यमापन सुनिश्चित करणे हे आहेत. UDISE ची मुख्य उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे:

1. डेटा संकलन आणि व्यवस्थापन

UDISE चे उद्दिष्ट जिल्हा, राज्य आणि राष्ट्रीय स्तरावर शैक्षणिक आकडेवारीचा सर्वसमावेशक डेटाबेस स्थापित करणे आहे. हे पायाभूत सुविधा, नावनोंदणी, शिक्षक तपशील, विद्यार्थ्यांची कामगिरी आणि इतर संबंधित बाबींसह शिक्षणाच्या विविध पैलूंवरील डेटा संकलित आणि व्यवस्थापित करते. शैक्षणिक माहितीचे विश्वसनीय आणि अचूक भांडार तयार करणे हा UDISE प्रणालीचा उद्देश आहे.

2. शैक्षणिक नियोजन आणि धोरण तयार करणे

UDISE धोरणकर्ते आणि शैक्षणिक प्रशासकांना शैक्षणिक धोरणे आखण्यासाठी आणि तयार करण्यासाठी मौल्यवान डेटा प्रदान करते. ही प्रणाली शिक्षण क्षेत्रातील अंतर, आव्हाने आणि ट्रेंड ओळखण्यात मदत करते, पुराव्यावर आधारित निर्णय घेण्यास सक्षम करते. हे शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी लक्ष्यित हस्तक्षेपांच्या विकासास आणि अंमलबजावणीस समर्थन देते.

3. संसाधन वाटप आणि वापर

UDISE शाळांमध्ये उपलब्ध पायाभूत सुविधा आणि इतर शैक्षणिक संसाधनांची माहिती देऊन प्रभावी संसाधन वाटप सुलभ करते. संकलित केलेला डेटा धोरणकर्ते आणि प्रशासकांना संसाधनांची कमतरता असलेली क्षेत्रे ओळखण्यात आणि सर्व विद्यार्थ्यांसाठी दर्जेदार शिक्षणाचा प्रवेश सुनिश्चित करण्यासाठी त्यांचे समान वाटप करण्यात मदत करते.

4. देखरेख आणि मूल्यमापन

UDISE प्रणाली शैक्षणिक कार्यक्रम आणि उपक्रमांचे परीक्षण आणि मूल्यमापन करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. हे प्रगती, परिणाम आणि विविध शैक्षणिक हस्तक्षेपांच्या प्रभावाचा मागोवा घेण्यास सक्षम करते. प्रणाली सुधारणेची क्षेत्रे ओळखण्यात, धोरणांच्या परिणामकारकतेचे मूल्यांकन करण्यात आणि शाळा, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांच्या कामगिरीचे मोजमाप करण्यात मदत करते.

5. गुणवत्ता हमी आणि उत्तरदायित्व

UDISE पायाभूत सुविधा, शिक्षक-विद्यार्थी गुणोत्तर आणि विद्यार्थी शिकण्याचे परिणाम यांसारख्या मापदंडांवर देखरेख आणि अहवाल देऊन शिक्षणामध्ये गुणवत्ता आश्वासनाला प्रोत्साहन देते. ही प्रणाली दर्जेदार शिक्षण देण्यासाठी शैक्षणिक संस्थांना जबाबदार धरण्यास मदत करते आणि समर्थन आणि हस्तक्षेपाची गरज असलेल्या शाळांची ओळख सुलभ करते.

6. डेटा-चालित संशोधन आणि विश्लेषण

UDISE प्रणाली संशोधक आणि विश्लेषकांना शैक्षणिक ट्रेंड, पॅटर्न आणि आव्हानांचा अभ्यास करण्यासाठी एक मजबूत डेटासेट प्रदान करते. संकलित केलेला डेटा सखोल संशोधन, धोरण विश्लेषण आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील पुराव्यावर आधारित सुधारणा आणि नवकल्पनांची माहिती देण्यासाठी कार्यक्रम मूल्यमापनासाठी वापरला जाऊ शकतो.

एकूणच, UDISE ची उद्दिष्टे डेटा-आधारित निर्णयक्षमता सुधारणे, शैक्षणिक नियोजन वाढवणे, संसाधनांची कार्यक्षमता सुनिश्चित करणे आणि भारतातील शिक्षणाची गुणवत्ता आणि प्रगती यांचे निरीक्षण करणे याभोवती फिरते. ही उद्दिष्टे साध्य करून, UDISE देशातील शिक्षण व्यवस्थेच्या सर्वांगीण विकास आणि सुधारणेस हातभार लावत आहे.


आव्हाने

UDISE हा एक मौल्यवान उपक्रम असला तरी, त्याला काही आव्हानांचाही सामना करावा लागतो, ज्यामुळे त्याच्या परिणामकारकतेवर परिणाम होऊ शकतो. UDISE प्रणाली संबंधित काही आव्हाने खालीलप्रमाणे:

1. डेटा अचूकता आणि विश्वासार्हता

तळागाळात अचूक आणि विश्वासार्ह डेटा एंट्री सुनिश्चित करणे, हे एक महत्त्वाचे आव्हान आहे. काही प्रकरणांमध्ये, डेटा संकलनाच्या मोठ्या प्रमाणावर आणि विकेंद्रित स्वरूपामुळे, त्रुटी किंवा विसंगती उद्भवू शकतात. सिस्टममध्ये प्रविष्ट केलेला डेटा त्याची अखंडता राखण्यासाठी त्याची पडताळणी आणि प्रमाणीकरण करण्यासाठी यंत्रणा असणे महत्त्वाचे आहे.

2. मर्यादित क्षमता आणि प्रशिक्षण

UDISE च्या योग्य अंमलबजावणीसाठी शिक्षक, प्रशासक आणि डेटा ऑपरेटरसह सर्व स्तरांवर पुरेसे प्रशिक्षण आणि क्षमता निर्माण करणे आवश्यक आहे. अपुरे प्रशिक्षण आणि जागरूकतेचा अभाव, यामुळे चुकीची डेटा एंट्री, अपूर्ण माहिती किंवा डेटा सबमिशनमध्ये विलंब होऊ शकतो. डेटाचे अचूक आणि वेळेवर संकलन सुनिश्चित करण्यासाठी सतत प्रशिक्षण कार्यक्रम आवश्यक आहेत.

3. डेटा गोपनीयता आणि सुरक्षितता

UDISE मध्ये शाळा, विद्यार्थी आणि शिक्षकांबद्दल संवेदनशील माहिती गोळा करणे आणि संग्रहित करणे समाविष्ट आहे, डेटा गोपनीयता आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हे सर्वोपरि आहे. अनधिकृत प्रवेश, डेटा उल्लंघन किंवा गैरवापरापासून डेटाचे संरक्षण करण्यासाठी उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. मजबूत डेटा सुरक्षा प्रोटोकॉलची अंमलबजावणी करणे आणि डेटा संरक्षण नियमांचे पालन करणे ही डेटाची गोपनीयता आणि अखंडता राखण्यासाठी आवश्यक आव्हाने आहेत.

4. डेटाची सुसंगतता आणि तुलनात्मकता

प्रभावी विश्लेषण आणि निर्णय घेण्यासाठी UDISE डेटा वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये आणि कालखंडांमध्ये सुसंगत आणि तुलनात्मक असणे आवश्यक आहे. तथापि, डेटा संकलन पद्धती, व्याख्या आणि अहवाल पद्धतींमधील फरक डेटा तुलनात्मकतेमध्ये अडथळा आणू शकतात. या आव्हानाचा सामना करण्यासाठी सर्व शैक्षणिक संस्थांमधील डेटा संकलन प्रक्रिया आणि व्याख्यांचे मानकीकरण आवश्यक आहे.

5. पायाभूत सुविधा आणि कनेक्टिव्हिटी

डेटा संकलन, प्रसारण आणि विश्लेषणासाठी UDISE मोठ्या प्रमाणावर डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि कनेक्टिव्हिटीवर अवलंबून आहे. तंत्रज्ञानाचा मर्यादित प्रवेश किंवा खराब कनेक्टिव्हिटी असलेल्या भागात, डेटा संकलनात अडथळा येऊ शकतो किंवा विलंब होऊ शकतो. सुरळीत आणि वेळेवर डेटा संकलन सुनिश्चित करण्यासाठी दुर्गम आणि सेवा नसलेल्या भागात डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासाठी गुंतवणूक करणे महत्त्वपूर्ण आहे.

6. समन्वय आणि सहयोग

UDISE मध्ये सरकारी विभाग, शाळा आणि शिक्षण प्राधिकरणांसह विविध स्तरांवर अनेक भागधारकांचा समावेश आहे. उपक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी या भागधारकांमध्ये प्रभावी समन्वय आणि सहकार्य सुनिश्चित करणे महत्त्वाचे आहे. स्पष्ट संप्रेषण चॅनेल स्थापित करणे, भूमिका आणि जबाबदाऱ्या परिभाषित करणे आणि सहयोग वाढवणे ही काही सततची आव्हाने आहेत, ज्यांचे निराकरण करणे आवश्यक आहे.

या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी धोरणकर्ते, प्रशासक आणि UDISE च्या अंमलबजावणी आणि व्यवस्थापनामध्ये सहभागी असलेल्या इतर भागधारकांकडून एकत्रित प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. या आव्हानांना तोंड देऊन, प्रभावी शिक्षण नियोजन, देखरेख आणि मूल्यमापनासाठी अचूक, विश्वासार्ह आणि सर्वसमावेशक डेटा प्रदान करण्यासाठी UDISE बळकट केले जाऊ शकते.


FAQ

1. UDISE चा उद्देश काय आहे ?

उत्तर : UDISE भारतातील शिक्षणासाठी सर्वसमावेशक डेटाबेस व्यवस्थापन प्रणाली म्हणून काम करते. शाळा, विद्यार्थी, शिक्षक आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित डेटा गोळा करणे, व्यवस्थापित करणे आणि त्याचे विश्लेषण करणे तसेच शैक्षणिक नियोजन, धोरण तयार करणे, संसाधनांचे वाटप, देखरेख आणि मूल्यमापन यांना समर्थन देणे हा उद्देश आहे.rdion Sample Description

2. UDISE डेटा कोण वापरतो ?

उत्तर : UDISE डेटाचा वापर धोरणकर्ते, शैक्षणिक प्रशासक, संशोधक आणि विश्लेषकांसह विविध भागधारकांद्वारे केला जातो. हे धोरणकर्त्यांना माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास, शैक्षणिक प्रशासकांना कार्यक्रमांचे निरीक्षण आणि मूल्यमापन करण्यास, संशोधकांना अभ्यास करण्यास आणि विश्लेषकांना शैक्षणिक ट्रेंड आणि नमुन्यांचे विश्लेषण करण्यात मदत करते.

3. UDISE डेटा कसा संकलित केला जातो ?

उत्तर : UDISE डेटा ऑनलाइन पोर्टलद्वारे संकलित केला जातो, जेथे शाळा संबंधित माहिती प्रविष्ट करतात. शाळांना पायाभूत सुविधा, नावनोंदणी, शिक्षक तपशील, विद्यार्थ्यांची कामगिरी आणि सुविधा यासारख्या बाबींवर डेटा प्रदान करणे आवश्यक आहे. त्यानंतर जिल्हा ते राष्ट्रीय अशा विविध स्तरांवर डेटा संकलित आणि विश्लेषित केला जातो.

4. UDISE भारतातील सर्व शाळांना लागू आहे का ?

उत्तर : होय, UDISE सरकारी, खाजगी आणि अनुदानित शाळांसह भारतातील सर्व शाळांचा समावेश करते. संपूर्ण देशभरात शिक्षण-संबंधित माहितीचा सर्वसमावेशक डेटाबेस प्रदान करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

5. UDISE इतर शैक्षणिक डेटाबेसपेक्षा वेगळे कसे आहे ?

उत्तर : UDISE विशेषत: भारतीय शिक्षण प्रणाली आणि तिच्या अद्वितीय गरजा पूर्ण करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. हे भारतीय शाळा आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांशी संबंधित विविध पॅरामीटर्सशी संबंधित डेटा संकलित आणि विश्लेषित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. शैक्षणिक नियोजन आणि धोरण तयार करण्यासाठी प्रमाणित, विश्वासार्ह आणि सर्वसमावेशक डेटासेट प्रदान करते.

6. शाळा त्यांच्या स्वतःच्या UDISE डेटामध्ये प्रवेश करू शकतात का ?

उत्तर : ऑनलाइन पोर्टलद्वारे शाळा त्यांच्या स्वतःच्या UDISE डेटामध्ये प्रवेश करू शकतात. हे त्यांना प्रविष्ट केलेल्या माहितीचे पुनरावलोकन आणि पडताळणी करण्यास, डेटाची अचूकता सुनिश्चित करण्यास आणि आवश्यक असल्यास सुधारणा करण्यास अनुमती देते. शाळा त्यांच्या स्वत:च्या कामगिरीचे मूल्यमापन करण्यासाठी आणि सुधारणेसाठी, क्षेत्रे ओळखण्यासाठी त्यांचा डेटा वापरू शकतात.

7. शैक्षणिक नियोजनासाठी UDISE डेटा कसा वापरला जातो ?

उत्तर : UDISE डेटाचा वापर शैक्षणिक नियोजनासाठी पायाभूत सुविधांच्या गरजा, विद्यार्थी नोंदणी पद्धती, शिक्षकांच्या गरजा आणि इतर महत्त्वाच्या पैलूंमध्ये अंतर्दृष्टी देऊन केला जातो. हे धोरणकर्ते आणि प्रशासकांना अंतर ओळखण्यात, संसाधनांचे प्रभावी वाटप करण्यात आणि शिक्षणाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी लक्ष्यित धोरणे विकसित करण्यात मदत करते.

8. UDISE डेटा किती वेळा संकलित केला जातो ?

उत्तर : UDISE डेटा वार्षिक आधारावर संकलित केला जातो. शाळांना विशेषत: प्रत्येक शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीला त्यांची माहिती अपडेट करणे आवश्यक असते. हे सुनिश्चित करते की, डेटा वर्तमान राहते आणि शिक्षण प्रणालीतील सर्वात अलीकडील घडामोडी प्रतिबिंबित करते.

9. UDISE डेटा सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध आहे का ?

उत्तर : UDISE डेटा प्रामुख्याने शैक्षणिक क्षेत्रातील अधिकृत भागधारकांद्वारे वापरला जातो. तथापि, संशोधनाच्या उद्देशाने, पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व सुलभ करण्यासाठी काही एकत्रित आणि अनामित डेटा लोकांसाठी उपलब्ध करून दिला जाऊ शकतो.

10. UDISE भारतातील शैक्षणिक विकासात कसे योगदान देते ?

उत्तर : UDISE पुराव्यावर आधारित निर्णय, देखरेख आणि मूल्यमापन कार्यक्रमांसाठी विश्वसनीय डेटा प्रदान करून आणि कार्यक्षम संसाधन वाटप सुनिश्चित करून शैक्षणिक विकासात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. UDISE सुधारणेसाठी क्षेत्रे ओळखण्यात, प्रगतीचे मोजमाप करण्यास आणि भारतातील शिक्षणाची गुणवत्ता वाढविण्यासाठी लक्ष्यित हस्तक्षेप लागू करण्यात मदत करते.

Leave a Comment