RERA चा फुल फॉर्म काय ? | RERA Full Form in Marathi

रिअल इस्टेट क्षेत्र जागतिक अर्थव्यवस्थेत निर्णायक भूमिका बजावत असल्याने, या उद्योगात पारदर्शकता, जबाबदारी आणि ग्राहक संरक्षणाची खात्री करणे अधिक महत्त्वाचे बनले आहे.

विकसक आणि गृहखरेदीदार दोघांच्या हिताचे रक्षण करणार्‍या नियामक चौकटीची गरज ओळखून, अनेक देशांनी RERA ची स्थापना केली आहे.

सदर लेखात, आपण RERA चे महत्त्व आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रात त्यांचा प्रभाव याचा शोध घेणार आहोत,


RERA म्हणजे काय ?

RERA ही एक सरकारी संस्था आहे, जी रिअल इस्टेट क्षेत्रावर देखरेख आणि नियमन करण्यासाठी स्थापन केली जाते.

RERA चे प्राथमिक उद्दिष्ट रिअल इस्टेट बाजारातील पारदर्शकता, कार्यक्षमता आणि उत्तरदायित्वाला चालना देणे, त्याद्वारे घर खरेदीदारांच्या हिताचे रक्षण करणे आणि उद्योगाची सुव्यवस्थित वाढ सुनिश्चित करणे हे आहे.


RERA Full Form in Marathi

R – Real 

E – Estate 

R – Regulatory 

A – Authority 

RERA चा इंग्रजी फुल फॉर्म “Real Estate Regulatory Authority” असा असून याचा मराठी अर्थ “रिअल इस्टेट नियामक प्राधिकरण” असा आहे.


फायदे

RERA ची स्थापना केल्याने अनेक फायदे मिळतात, ज्यामुळे रिअल इस्टेट क्षेत्राचे एकूण स्वास्थ्य आणि विश्वासार्हता वाढते. RERA चे काही प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे,

1. पारदर्शकता

RERA ने विकासकांना त्यांच्या प्रकल्पांची नोंदणी करणे आणि अधिकृत मंचावर प्रकल्पाबद्दल सर्वसमावेशक तपशील प्रदान करणे अनिवार्य केले आहे. ही पारदर्शकता हे सुनिश्चित करते की, संभाव्य खरेदीदारांना मंजूरी, वेळ मर्यादा आणि आर्थिक पैलूंसह प्रकल्पाबद्दल अचूक माहिती मिळू शकते.

2. ग्राहक संरक्षण

RERA घर खरेदीदारांसाठी संरक्षण म्हणून काम करते, अयोग्य पद्धती, खोट्या जाहिराती आणि प्रकल्पातील विलंब यांच्यापासून संरक्षण देते. प्राधिकरण खरेदीदारांना तक्रारी मांडण्यासाठी एक व्यासपीठ प्रदान करते, त्यांच्या समस्यांचे निराकरण केले जाते आणि विवादांचे योग्य आणि वेळेवर निराकरण केले जाते.

3. पूर्णता

डेव्हलपर RERA मध्ये नोंदणीकृत प्रकल्प पूर्ण करण्याच्या वेळेचे पालन करण्यास बांधील आहेत. हे नियमन प्रकल्पातील विलंब टाळण्यास मदत करते आणि घर खरेदीदारांना त्यांच्या मालमत्तेचा वेळेवर ताबा मिळण्याचा विश्वास देते.

4. आर्थिक शिस्त

RERA हे आदेश देते की, विकासकांनी प्रकल्प निधीची टक्केवारी एका समर्पित बँक खात्यात जमा करावी, हे सुनिश्चित करून हे निधी केवळ नोंदणीकृत प्रकल्पासाठी वापरला जातात. हा उपाय इतर प्रकल्पांकडे निधी वळवण्यापासून रोखतो आणि व्यवहारात आर्थिक शिस्त वाढवतो.

5. मानक पद्धती

RERA प्रमाणित पद्धती आणि विक्री करार प्रस्थापित करते, विकासक आणि गृहखरेदीदारांसाठी समान खेळाचे क्षेत्र तयार करते. हे विकसकांना खरेदीदारांवर अन्यायकारक अटी लादण्यापासून प्रतिबंधित करते आणि करारांमध्ये सुसंगतता सुनिश्चित करते.

6. विवाद निराकरण यंत्रणा

RERA मध्ये विवाद निराकरण यंत्रणेची उपस्थिती विकासक आणि गृहखरेदीदार यांच्यातील विवादांचे वेळेवर आणि कार्यक्षमतेने निराकरण करते. हे केवळ दोन्ही पक्षांच्या अधिकारांचे संरक्षण करत नाही, तर रिअल इस्टेट क्षेत्राच्या एकूण स्थिरतेमध्ये योगदान देते.

7. विश्वासार्ह विकासकांची जाहिरात

जे विकासक RERA नियमांचे पालन करतात आणि वेळेवर प्रकल्प वितरित करतात, त्यांना बाजारात विश्वासार्हता प्राप्त होते. हे प्रतिष्ठित विकासकांना त्यांच्यापासून वेगळे करण्यात मदत करते, जे अनैतिक पद्धतींमध्ये गुंतलेले असू शकतात, स्पर्धात्मक परंतु विश्वासार्ह रिअल इस्टेट उद्योगाला चालना देतात.

8. बाजार स्थिरता

RERA फसव्या पद्धतींना परावृत्त करून, निष्पक्ष स्पर्धेला चालना देऊन आणि वचनबद्ध वेळेनुसार प्रकल्प पूर्ण केले जातील, याची खात्री करून रिअल इस्टेट क्षेत्राच्या एकूण स्थिरतेमध्ये योगदान देते. रिअल इस्टेट क्षेत्राच्या शाश्वत वाढीसाठी ही स्थिरता महत्त्वाची असते.

9. गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढवणे

नियामक प्राधिकरणाची उपस्थिती देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय अशा दोन्ही प्रकारच्या गुंतवणूकदारांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण करते. स्पष्ट नियम, पारदर्शकता आणि त्यांच्या हितसंबंधांचे संरक्षण असलेल्या बाजारपेठेत गुंतवणूकदार सहभागी होण्याची अधिक शक्यता असते.

10. नियामक अनुपालन

RERA हे सुनिश्चित करते की, विकासक आणि रिअल इस्टेट दलाल प्राधिकरणाने सेट केलेल्या नियमांचे पालन करतात. हे अनुपालन अधिक शिस्तबद्ध आणि नैतिक रिअल इस्टेट उद्योगात योगदान देते.

RERA चे फायदे बहुआयामी आहेत, ज्यात घर खरेदीदारांच्या हितसंबंधांचे रक्षण करण्यापासून ते पारदर्शकता, आर्थिक शिस्त आणि एकूणच बाजारातील स्थिरता यांना चालना देणे. 


तोटे

RERA ची रचना रिअल इस्टेट क्षेत्रात पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्यासाठी केली गेली असली तरी, त्याच्या अंमलबजावणीशी संबंधित काही संभाव्य तोटे किंवा आव्हाने आहेत. नियामक संरचनेचे सर्वसमावेशक आकलन होण्यासाठी हे पैलू मान्य करणे आवश्यक आहे. RERA चे काही संभाव्य तोटे खालीलप्रमाणे,

1. प्रारंभिक अंमलबजावणी आव्हाने

सुरुवातीच्या टप्प्यात RERA ची अंमलबजावणी करताना आव्हानांना सामोरे जावे लागू शकते, जसे की नवीन अनुपालन आवश्यकतांशी जुळवून घेत विकासकांकडून होणारा प्रतिकार, प्रशासकीय अडथळे आणि नियामक प्राधिकरणासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा उभारण्यात होणारा विलंब.

2. वाढीव अनुपालन

विकासकांना नियामक आवश्यकता अतिरिक्त अनुपालन ओझे म्हणून समजू शकतात. विस्तृत प्रकल्प तपशील प्रदान करणे, वेळेचे पालन करणे आणि वेगळ्या खात्यात निधी जमा करणे हे वेळखाऊ आणि आर्थिकदृष्ट्या बोजड म्हणून पाहिले जाऊ शकते.

3. लहान विकसकांवर परिणाम

लहान विकासक, ज्यांच्याकडे मोठ्या संस्थांची संसाधने आणि पायाभूत सुविधांची कमतरता असू शकते, त्यांना नियामक आवश्यकतांचे पालन करणे आव्हानात्मक वाटू शकते. यामुळे बाजारपेठेतील लहान विकासकांचा सहभाग मर्यादित होऊ शकतो.

4. प्रकल्प विलंब होण्याची शक्यता

प्रकल्पातील विलंब टाळण्यासाठी RERA चे उद्दिष्ट असताना, काही प्रकरणांमध्ये, वेळेचे काटेकोर पालन विकासकांवर अतिरिक्त दबाव आणू शकते. नियामक मंजुरींमध्ये विलंब किंवा अनपेक्षित परिस्थिती यासारखे बाह्य घटक प्रकल्पाच्या वेळेवर परिणाम करू शकतात.

5. मालमत्तेच्या किमतींवर परिणाम

विकासकांसाठी वाढीव अनुपालन खर्च, प्रकल्पाच्या विलंबासाठी दंडासह, मालमत्तेच्या किमतींवर संभाव्य परिणाम होऊ शकतो. विकसक हे अतिरिक्त खर्च घर खरेदीदारांना देऊ शकतात, ज्यामुळे मालमत्तेच्या किमती वाढतात.

6. प्रशासकीय अडथळे

नियामक प्राधिकरणाच्या कामकाजात प्रशासकीय अडथळे असू शकतात, ज्यामुळे विवादांचे निराकरण किंवा प्रकल्प नोंदणी प्रक्रियेत विलंब होऊ शकतो. यामुळे नियामक प्रक्रियेच्या परिणामकारकतेला बाधा येऊ शकते.

7. चालू प्रकल्पांचे मर्यादित कव्हरेज

RERA सामान्यत: नवीन प्रकल्पांना लागू होते आणि चालू असलेल्या प्रकल्पांना पूर्वलक्ष्यी अनुप्रयोग असू शकत नाही. याचा अर्थ असा आहे की, विद्यमान प्रकल्प नियामक संरचनेच्या कक्षेत येऊ शकत नाहीत, संभाव्यतः काही गृहखरेदीदारांना RERA द्वारे ऑफर केलेल्या संरक्षणाशिवाय सोडले जाऊ शकते.

8. विविध राज्य अंमलबजावणी

रिअल इस्टेट हा भारतातील राज्याचा विषय असल्याने, RERA ची अंमलबजावणी वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये बदलते. राज्यांमधील नियम आणि नियमांमधील विसंगतीमुळे गोंधळ होऊ शकतो आणि कायद्याच्या एकसमान वापरात अडथळा येऊ शकतो.

9. दाव्यासाठी संभाव्य

कठोर नियामक आवश्यकता आणि दंड यामुळे विकासक आणि घर खरेदीदार यांच्यातील खटल्यांमध्ये वाढ होऊ शकते. RERA चे उद्दिष्ट एक विवाद निराकरण यंत्रणा प्रदान करणे आहे, कायदेशीर विवादांमध्ये वाढ होण्यामागे स्वतःची आव्हाने असू शकतात.

10. रिअल इस्टेट एजंट्सवर परिणाम

रिअल इस्टेट दलाल यांना RERA अंतर्गत वाढीव नियामक छाननी आणि अनुपालन आवश्यकतांचा सामना करावा लागू शकतो. यामुळे त्यांच्या व्यवसाय ऑपरेशन्सवर परिणाम होऊ शकतो आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रात एकूण अनुपालन ओझे वाढू शकते.

11. तंत्रज्ञान दत्तक आव्हाने

RERA च्या कार्यक्षम कार्यासाठी तंत्रज्ञानाचे एकत्रीकरण, जसे की ऑनलाइन प्रकल्प नोंदणी आणि डेटा व्यवस्थापन, काही क्षेत्रांमध्ये तंत्रज्ञानाचा अवलंब आणि पायाभूत सुविधांच्या बाबतीत आव्हानांना तोंड द्यावे लागू शकते.

हे तोटे संभाव्य आव्हाने अधोरेखित करत असताना, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, RERA चा एकंदर हेतू रिअल इस्टेट क्षेत्रात सकारात्मक बदल घडवून आणणे आहे. नियामक आराखड्यातील चालू मूल्यमापन, दुरुस्त्या आणि सुधारणांद्वारे या आव्हानांना सामोरे जाणे RERA ची उद्दिष्टे साध्य करण्यात दीर्घकालीन यशासाठी योगदान देऊ शकते.


FAQ

1. RERA का आवश्यक आहे ?

उत्तर : पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि मालमत्ता खरेदीदारांचे संरक्षण यासाठी रेरा आवश्यक आहे.

2. RERA भारतात कधी सुरू झाला ?

उत्तर : 1 मे 2016 पासून भारतात RERA ची सुरुवात झाली.

3. भारतात RERA चे नियमन कोण करते ?

उत्तर : भारतातील प्रत्येक राज्याचे स्वतःचे RERA प्राधिकरण आहे.

4. महाराष्ट्रात RERA नोंदणीसाठी किती वेळ लागतो ?

उत्तर : RERA नोंदणीसाठी सामान्यतः 30 ते 60 दिवस लागतात.

अधिक लेख –

  1. शहरीकरण म्हणजे काय ?
  2. ISO चा फुल फॉर्म काय ?
  3. WTO चा फुल फॉर्म काय ?