मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल मराठी माहिती | MS Excel Information in Marathi

जसे की, आपण जाणतोच संगणकाचा वापर आपल्या दैनंदिन जीवनात टप्प्याटप्प्यावर होत असतो, त्यामुळे संगणक आपल्या जीवनात फार महत्त्वाचे असते. संगणक कार्य करत राहण्यासाठी अनेक घटक महत्वाचे ठरत असतात, त्यातीलच एक म्हणजे ऑपरेटिंग सिस्टिम होय. ऑपरेटिंग सिस्टिम ही संपूर्ण संगणक प्रणालीला कार्यरत राहण्यास मदत करते.

मायक्रोसोफ्ट विंडो ही संगणकामध्ये वापरली जाणारी जगातील सुप्रसिद्ध अशी ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. मायक्रोसोफ्ट विंडो या ऑपरेटिंग सिस्टिम मध्ये अनेक सॉफ्टवेअरचा समावेश होतो, त्यातीलच एक म्हणजे मायक्रोसोफ्ट एक्सेल होय. आता हे मायक्रो सॉफ्ट एक्सेल काय आहे, त्याचा वापर कुठे होतो, कसा होतो, का होतो, त्याचे वैशिष्ट्य काय, ही माहिती आपण या लेखात पाहणार आहोत.

अनुक्रमणिका


मायक्रोसोफ्ट एक्सेल म्हणजे काय ?

मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल हे जगातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांच्या यादीत सामील असणाऱ्या मायक्रोसॉफ्टचे एक प्रॉडक्ट अथवा सॉफ्टवेअर आहे. याला MS Excel किंवा Excel या नावाने देखील ओळखले जाते. मायक्रोसोफ्ट एक्सेल मुळात एक स्प्रेडशीट प्रोग्राम आहे, ज्याचा उपयोग माहितीला ठराविक अनुक्रमे किंवा फॉरमॅटमध्ये मांडण्यासाठी केला जातो. एक्सेल बरोबरच मायक्रोसोफ्ट वर्ड, मायक्रोसोफ्ट कंपनीद्वारे तयार केलेले आणखी एक सॉफ्टवेअर आहे, word चा वापर देखील मोठ्या प्रमाणात डेटा एन्ट्री साठी केला जातो.

मायक्रोसोफ्ट एक्सेल वापरण्यात सुलभ आणि सोप्पे असल्यामुळे याचा उपयोग शैक्षणिक क्षेत्राबरोबरच, कॉर्पोरेट लेव्हलवर होतो, तसेच Accountant आणि ऑफिस कर्मचाऱ्यां द्वारे देखील केला जातो.

एक्सेल मध्ये आपण सूत्रांचा वापर करून माहिती ठराविक फॉर्मेट मध्ये सेट करू शकतो, यामुळे गणितीय आकडेमोड वेगाने आणि अचूक होण्यास मदत मिळते. या सूत्रांना सेव्ह करण्याची मुभा एक्सेल द्वारे वापरकर्त्याला दिली जाते, ज्यामुळे सूत्रे लक्षात ठेवण्याची गरज भासत नाही.

एकदा का आपण माहितीचा अनुक्रम एक्सेल मध्ये सेव्ह केला की, केवळ कॉपी पेस्ट करून देखील आपण माहिती ठराविक फॉरमॅट मध्ये इंटर करू शकतो.


मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल चा इतिहास

मायक्रोसोफ्ट एक्सेलला सर्वप्रथम 1985 मध्ये जगप्रसिद्ध कंपनी मायक्रोसोफ्ट किंवा मायक्रोसॉफ्ट कॉर्पोरेशन द्वारे लॉन्च करण्यात आले होते.

लोटस 1-2-3 हे एक स्प्रेडशीट प्रोग्राम होते, जे लोटस डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन या कंपनीद्वारे विकले होते. लोटस 1-2-3 हा स्प्रेडशीट प्रोग्राम MS-DOS या ऑपरेटिंग सिस्टीमवर चालवले जात होते, आणि MS-DOS ऑपरेटिंग सिस्टिम, ही मायक्रोसॉफ्ट कंपनी व्दारे दुसऱ्या कंपनीला विकलेली ऑपरेटिंग सिस्टिम होती.

1980 च्या दरम्यान वैयक्तिक संगणकांमध्ये लोटस 1-2-3 या स्प्रेडशीट चा वापर वाढला, त्यामुळे संपूर्ण मार्केटमध्ये लोटस 1-2-3 ची मागणी देखील वाढली.

स्प्रेडशीट प्रोग्राम ची वाढलेली मागणी पाहता मायक्रोसॉफ्ट कंपनीने लोटस 1-2-3 चा प्रतिस्पर्धी तयार केला, ज्याचे नाव असेल Microsoft Excel ठेवण्यात आले.

मायक्रोसॉफ्टने पहिले एक्सेल चे वर्जन ॲपल कंपनीच्या Macintosh कम्प्युटर साठी तयार केले होते, एक्सेल चा काम करण्याचा वेग, यूजर फ्रेंडली इंटर्फेस आणि उत्तम ग्राफिक पाहता एक्सेल अगदी कमी वेळात लोकांमध्ये प्रसिद्ध झाले.

लोटस 1-2-3 हे एप्पल च्या Macintosh मध्ये चालण्यासाठी तत्पर नव्हते, त्यामुळे येथे मायक्रोसोफ्ट द्वारे बनवलेल्या एक्सेल साठी प्रतिस्पर्धी उरला नव्हता.

1987 मध्ये मायक्रोसोफ्ट एक्सेल चा नवीन वर्जन लॉन्च करण्यात आला, हे varsion मायक्रोसॉफ्ट विंडोजमध्ये चालण्यास सक्षम होते, यामध्ये देखील मायक्रोसॉफ्टने अगदी उत्तम ग्राफिक्सचा वापर केला होता, तसेच चा काम करण्याचा वेग देखील जास्त होता, याविरुद्ध लोटस 1-2-3 हे विंडोज ऑपरेटिंग सिस्टीम मध्ये कमी वेगाने चालायचे, तसेच लोटस चे ग्राफिक्स देखील इतके उत्तम नव्हते, त्यामुळे लोटस 1-2-3 ला मागे टाकत, मायक्रोसोफ्ट एक्सेल ने संपूर्ण मार्केट व्यापले, 1990 येता येता मायक्रोसोफ्ट एक्सेल मार्केट मधील प्रमुख स्प्रेडशीट प्रणाली बनले.

कालांतराने मायक्रोसॉफ्ट कंपनीद्वारे एक्सेल मध्ये अनेक प्रभावी बदल करण्यात आले, जसे की 3D चार्ट चा वापर, योग्य आऊटलाईन, टूलबार, शॉर्टकट की इत्यादी तसेच यापूर्वीच्या Excel च्या version पेक्षा अधिक सोपे बनवून लोकांपर्यंत पोहोचविले.

1995 दरम्यान मायक्रोसॉफ्ट द्वारे एक्सेल चे Excel-95 वर्जन तयार करण्यात आले, हे version 32 bit संगणकात चालण्यास सक्षम होते. या संगणकामध्ये intel 386 मायक्रोप्रोसेसरचा देखील वापर केला गेला होता.

1997 मध्ये Excel-97, 1999 मध्ये Excel-2000 असे एक्सेल चे नवीन वर्जन मायक्रोसॉफ्टने तयार केले.

कालांतराने मायक्रोसॉफ्ट कॉर्पोरेशनद्वारे एक्सेल मध्ये सुधारणा करण्यात आल्या, ज्यामुळे आज आपण इतक्या Well Develop Excel चा वापर आपल्या संगणकात करू शकत आहोत.


मायक्रोसोफ्ट एक्सेल चे भाग

Workbook:- वर्कबूक ला आपण Excel Sheet म्हणून देखील ओळखतो. वर्कबुक म्हणजे Excel चा, तो भाग ज्यावर आपण काम अथवा डेटा एन्ट्री करणार आहोत किंवा करत आहोत.

Title Bar:- मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल मध्ये टायटल बार सर्वात वरच्या बाजूला म्हणजे सुरुवातीला स्थित असतो. टायटल बार मध्ये application चे नाव आणि आपण ज्या एक्सेल शीट वर काम करत आहोत, याची माहिती मिळते.

Menu Bar:- मेनूबार मध्ये आपल्याला विविध पर्याय दिले जातात, या पर्यायावर क्लिक करता अधिक पर्याय अथवा tool आपल्याला दिसतात, ज्याचा उपयोग एक्सेल शीट मॅनेजमेंट साठी केला जातो.

Column Headings:- मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल मधील उभ्या ओळींना आपण कॉलम असे म्हणतो. या कॉलमला विविध अक्षराद्वारे Headings म्हणजेच शीर्षक देण्यात येते, ज्यामुळे वापरकर्त्याला माहिती टाईप करताना अवघड जात नाही.

Row Heading:- हे काहीसे कॉलम हेडींग प्रमाणे आहे, परंतु इथे Row म्हणजेच आडव्या ओळींना Heading अक्षराद्वारे नव्हे, तर अंकांद्वरे दिली जाते.

Cell:- सेल म्हणजे मायक्रोसोफ्ट एक्सेल मध्ये दिसणारे लहान बॉक्स ज्यामध्ये आपण डेटा एंट्री करतो.

Name Box:- नेम बॉक्स द्वारे आपण कोणत्या cell मध्ये काम करत आहोत, याची माहिती मिळते. वापरकर्ता ज्याही सेल मध्ये काम करत असतो, त्या सेलचे नाव आणि नंबर आपल्याला नेम बार मध्ये दिसतो.

Formula Bar:- ठराविक सेल निवडून आपण फॉर्मुला बारद्वारे, त्या सेल मध्ये माहिती भरू शकतो किंवा सोबतच सूत्रांचा देखील वापर करू शकतो.

Navigation & Excel Sheet:- एक्सेल च्या Excel sheet ह्या भागामुळे आपण कोणत्या शीट मध्ये काम करत आहोत हे कळते, सोबतच नेव्हिगेशन द्वारे आपण एका शीट मधून दुसऱ्या शीट मध्ये प्रवेश मिळू शकतो.


मायक्रोसोफ्ट एक्सेलचा वापर

सुरक्षित आणि योग्य अशा प्रणालीमुळे एक्सेल चा अधिकतर वापर हा आपल्याला आर्थिक दस्तऐवज बनवताना दिसून येतो. फायनान्स क्षेत्रातील जवळजवळ प्रत्येक कार्यालयात एक्सेल चा वापर होत असतो, याचे कारणही अगदी तसेच आहे, म्हणजेच फायनान्स क्षेत्रात आकडेवारी जलद आणि अचूक होणे महत्त्वाचे असते, जे आपण एक्सेल मध्ये सूत्रांचा वापर करून अगदी सहज रित्या करू शकतो.

फायनान्स क्षेत्रात एक्सेल चा वापर अधिक होत असल्यामुळे फायनान्स क्षेत्रात एक्सेल ला अकाउंटिंग टूल अशी एक नवीन ओळख प्राप्त झाली आहे. तसे तर प्रत्येक क्षेत्रात मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल चा उपयोग होतो, परंतु मार्केटिंग क्षेत्रात एक्सेल युजरला विशेष गती देऊ शकते, कारण एक्सेल मधील फाईंड आणि रिप्लेस प्रणालीद्वारे मार्केटर ग्राहकाचा डेटा अगदी सहजरीत्या ट्रॅक करू शकतो.


शॉर्टकट की

  • ctrl + N : एक्सेल चे नवीन पान सुरु करण्यासाठी.
  • ctrl + S : एक्सेल शीट सेव्ह करण्यासाठी.
  • ctrl + B : ठराविक सेल मधील अक्षरे बोल्ड करण्यासाठीं.
  • ctrl + I : नॉर्मल अक्षरांना इटालिक फॉन्ट मध्ये बदलण्यासाठी.
  • ctrl + O : वर्कबुक किंवा मायक्रोसोफ्ट एक्सेल शीट चालू करण्यासाठी
  • F2 : प्रिंट पूर्वी एक्सेल शीट पाहण्यासाठी.
  • F9 : तयार केलेली मायक्रोसोफ्ट एक्सेल शीट रिफ्रेश करण्यासाठी.
  • ctrl + U : अक्षरांना अधोरेखीत अथवा अंडरलाईन करण्यासाठी.
  • ctrl + P : तयार केलेल्या मायक्रोसोफ्ट एक्सेल शीट ला प्रिंट करण्यासाठी.
  • ctrl + A : सर्व डाटा सिलेक्ट करण्यासाठी.
  • ctrl + C : डेटा कॉपी करण्यासाठी.
  • ctrl + Z : शेवटची कृती अथवा कमांड पुन्हा सादर करण्यासाठी हे काहीसे UNDO सारखे आहे.

मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल ची वैशिष्ट्ये

मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल मध्ये आपण अगदी सहजरीत्या Footer आणि Header ॲड करू शकतो ही मुभा अगदी कमी सॉफ्टवेअर मध्ये वापरकर्त्याला दिली जाते.

व्यावसायिक क्षेत्रात अथवा कॉर्पोरेट स्तरावर एक्सेल चा वापर करून दर दिवशी हजारो शब्दांचा डेटा एक्सेल द्वारे ठराविक फॉर्मेटमध्ये मांडला जातो. या हजारो शब्दांच्या माहितीत अनेकदा सूक्ष्म पण महत्त्वाचे बदल करावे लागतात, जे फार किचकट आणि वेळ घेणे असे काम आहे, अशा वेळी एक्सेल आपल्याला शोधा आणि बदला ( Find & Replace ) चा वापर करण्याची मुभा देते, ज्याद्वारे आपण हजारो शब्दांमधून ठराविक शब्द अथवा माहिती शोधून त्यात बदल करू शकतो.

अनेक व्यक्तींना माहित नसेल कि, आपण एक्सेल मधील एक्सेल शीट ला पासवर्ड लावून प्रोटेक्ट करू शकतो, ज्याने इतर व्यक्ती आपली माहिती पाहू शकणार नाही, ही पद्धत सार्वजनिक संगणकावर महत्त्वाची ठरू शकते, जसे की शाळेतील संगणक अथवा सायबर कॅफे मधील संगणक इत्यादी.

एक्सेल मध्ये डेटा इंटर करणे, जितके महत्त्वाचे असते तितकेच महत्त्वाचे डेटा अनुक्रमे नुसार मांडणे गरजेचे असते, एक्सेल मध्ये आपण Data Sorting पद्धतीचा वापर करून माहितीला Ascending अथवा Descending फॉर्ममध्ये सहज मांडू शकतो, ते ही माहिती पुन्हा न टाईप करता.

मायक्रोसोफ्ट द्वारा एक्सेल साठी सूत्रे तयार करण्यात आली आहेत, ज्यामुळे डेटाएंट्री दरम्यान आपल्याला कॅलकुलेटर चा वापर करण्याची गरज भासत नाही, ही सूत्रे इतकी सोपी आहेत की लक्षात ठेवण्याची देखील गरज भासत नाही.


फायदे

मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल हे एक बहुमुखी आणि मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे स्प्रेडशीट सॉफ्टवेअर आहे जे विविध कार्ये आणि उद्योगांसाठी असंख्य फायदे देते. मायक्रोसॉफ्ट एक्सेलच्या काही प्रमुख फायद्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

1. डेटा ऑर्गनायझेशन

एक्सेल पंक्ती आणि स्तंभांची एक संरचित ग्रिड प्रदान करते, ज्यामुळे डेटा व्यवस्थापित करणे आणि व्यवस्थापित करणे सोपे होते, मग ती साधी सूची असो किंवा जटिल डेटासेट.

2. गणना आणि सूत्रे

एक्सेलचे शक्तिशाली सूत्र आणि कार्य क्षमता वापरकर्त्यांना जटिल गणना, गणितीय ऑपरेशन्स आणि डेटा विश्लेषण करण्यास अनुमती देतात. हे विशेषतः आर्थिक गणना, सांख्यिकीय विश्लेषण आणि अधिकसाठी उपयुक्त आहे.

3. डेटा विश्लेषण

एक्सेल डेटाचे वर्गीकरण, फिल्टरिंग आणि विश्लेषण करण्यासाठी साधने प्रदान करते, ज्यामुळे मोठ्या डेटासेटमधून ट्रेंड, नमुने आणि अंतर्दृष्टी ओळखणे शक्य होते.

4. चार्ट आणि आलेख

सॉफ्टवेअर वापरकर्त्यांना डेटाचे दृश्यमानपणे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी विविध प्रकारचे तक्ते आणि आलेख तयार करण्यास अनुमती देते. अधिक समजण्यायोग्य आणि आकर्षक पद्धतीने माहिती सादर करण्यासाठी हे उपयुक्त आहे.

5. कस्टमायझेशन

एक्सेल वापरकर्त्यांना विशिष्ट डेटा पॉइंट्स हायलाइट करण्यासाठी फॉरमॅटिंग लागू करून, टेम्पलेट्स तयार करून आणि कंडिशनल फॉरमॅटिंग जोडून स्प्रेडशीट सानुकूलित करू देते.

6. ऑटोमेशन

एक्सेल मॅक्रो आणि व्हिज्युअल बेसिक फॉर अॅप्लिकेशन्स (VBA) चे समर्थन करते, जे वापरकर्त्यांना पुनरावृत्ती होणारी कार्ये स्वयंचलित करण्यास आणि त्यांच्या गरजेनुसार सानुकूल उपाय तयार करण्यास सक्षम करते.

7. डेटा व्हिज्युअलायझेशन

PivotTables आणि PivotCharts सारख्या वैशिष्ट्यांसह, वापरकर्ते डायनॅमिक आणि परस्परसंवादी पद्धतीने डेटाचा सारांश आणि कल्पना करू शकतात.

8. सहयोग

एक्सेल त्याच्या क्लाउड-आधारित आवृत्ती, मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल ऑनलाइनद्वारे रिअल-टाइम सहयोगास समर्थन देते. हे एकाधिक वापरकर्त्यांना एकाच स्प्रेडशीटवर कार्य करण्यास सक्षम करते, टीमवर्क आणि उत्पादकता वाढवते.

9. डेटा आयात आणि निर्यात

एक्सेल वापरकर्त्यांना डेटाबेस, मजकूर फाइल्स आणि इतर स्प्रेडशीट स्वरूपनांसारख्या विविध स्रोतांमधून डेटा आयात करण्याची परवानगी देतो. हे इतर सॉफ्टवेअरसह सामायिकरण किंवा एकत्रीकरणासाठी भिन्न स्वरूपांमध्ये डेटा निर्यात करण्यास देखील समर्थन देते.

10. परिस्थिती विश्लेषण

एक्सेलची “काय-जर” विश्लेषण साधने वापरकर्त्यांना व्हेरिएबल्स बदलून आणि गणना केलेल्या परिणामांवर होणार्‍या प्रभावाचे निरीक्षण करून भिन्न परिस्थिती मॉडेल करण्यास सक्षम करतात. माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी हे उपयुक्त आहे.

11. फायनान्शिअल मॉडेलिंग

एक्सेलचा वापर आर्थिक मॉडेल तयार करण्यासाठी, रोख प्रवाह विश्लेषण करण्यासाठी, बजेटिंग, अंदाज बांधण्यासाठी आणि वित्तीय स्टेटमेंट तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वित्त क्षेत्रात केला जातो.

12. प्रोजेक्ट मॅनेजमेंट

एक्सेलचा वापर प्रोजेक्ट प्लॅनिंग आणि ट्रॅकिंगसाठी केला जाऊ शकतो, ज्यामध्ये टास्क, टाइमलाइन, रिसोर्स अॅलोकेशन आणि गॅंट चार्ट यांचा समावेश होतो.

13. शैक्षणिक साधन

गणित, सांख्यिकी आणि डेटा विश्लेषण यासारख्या विविध संकल्पना शिकवण्यासाठी शैक्षणिक सेटिंग्जमध्ये एक्सेलचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. हे विद्यार्थ्यांना व्यावसायिक जगात मौल्यवान असलेली व्यावहारिक कौशल्ये विकसित करण्यात मदत करते.

14. अष्टपैलुत्व

एक्सेलची लवचिकता, साध्या डेटा एंट्रीपासून जटिल व्यवसाय विश्लेषणापर्यंतच्या विस्तृत कार्यांसाठी योग्य बनवते, ज्यामुळे ते विविध क्षेत्रातील व्यावसायिकांसाठी एक आवश्यक साधन बनते.

15. उपयोगात सुलभता

एक्सेलचा वापरकर्ता-अनुकूल इंटरफेस आणि व्यापक परिचय यामुळे विविध कौशल्य स्तरांच्या वापरकर्त्यांसाठी ते प्रवेशयोग्य बनते.

एकूणच, मायक्रोसॉफ्ट एक्सेलची ताकद डेटा कार्यक्षमतेने हाताळण्याची, आकडेमोड करण्याची, व्हिज्युअल प्रेझेंटेशन तयार करण्याची आणि विविध उद्योग आणि शाखांमधील विविध विश्लेषणात्मक आणि संस्थात्मक कार्यांना समर्थन देण्याच्या क्षमतेमध्ये आहे.


तोटे

मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल फायद्यांची विस्तृत श्रेणी ऑफर करत असताना, त्यात काही मर्यादा आणि तोटे देखील आहेत ज्यांची वापरकर्त्यांनी जाणीव ठेवली पाहिजे:

1. मर्यादित डेटा क्षमता

Excel मध्ये जास्तीत जास्त पंक्ती आणि स्तंभ आहेत ज्या ते हाताळू शकतात, ज्यामुळे खूप मोठ्या डेटासेटसह व्यवहार करताना मर्यादा येऊ शकतात.

2. डेटा इंटिग्रिटी

एक्सेल फायली योग्यरित्या व्यवस्थापित न केल्यास त्रुटी येऊ शकतात. कॉपी करणे, पेस्ट करणे आणि मॅन्युअल डेटा एंट्रीमुळे चुका होऊ शकतात आणि त्यांचा मागोवा घेणे आणि त्या सुधारणे कदाचित आव्हानात्मक असू शकते.

3. आवृत्ती नियंत्रण

एक्सेल फाइल्सवर सहयोग करताना, योग्य आवृत्ती नियंत्रण राखणे कठीण होऊ शकते, ज्यामुळे गोंधळ आणि संभाव्य डेटा हानी होऊ शकते.

4. केंद्रीकृत डेटाचा अभाव

एक्सेल फाइल्स विशेषत: वैयक्तिक डिव्हाइसेस किंवा स्थानिक नेटवर्कवर संग्रहित केल्या जातात, ज्यामुळे केंद्रीकृत आणि सहज प्रवेशयोग्य डेटा भांडार तयार करणे कठीण होते.

5. मर्यादित ऑटोमेशन

एक्सेल मॅक्रो आणि VBA द्वारे ऑटोमेशनला समर्थन देत असताना, ते समर्पित प्रोग्रामिंग भाषा किंवा विशेष ऑटोमेशन साधनांइतके शक्तिशाली किंवा अखंड असू शकत नाही.

6. सुरक्षा जोखीम

एक्सेल फायलींमध्ये संवेदनशील माहिती असू शकते आणि योग्यरित्या संरक्षित न केल्यास, त्या अनधिकृत प्रवेश, डेटा उल्लंघन किंवा मालवेअरला बळी पडू शकतात.

7. प्रगत विश्लेषणासाठी जटिलता

एक्सेल विविध प्रकारचे डेटा विश्लेषण करण्यास सक्षम असताना, अधिक जटिल सांख्यिकीय आणि डेटा विज्ञान कार्यांसाठी प्रगत वैशिष्ट्यांसह विशेष सॉफ्टवेअरची आवश्यकता असू शकते.

8. ऑफलाइन मोडमध्ये मर्यादित सहयोग

एक्सेल ऑनलाइन किंवा क्लाउड-आधारित प्लॅटफॉर्म सारख्या ऑनलाइन आवृत्त्यांमध्ये सहयोग वैशिष्ट्ये अधिक मजबूत आहेत. ऑफलाइन आवृत्तीमध्ये, रिअल-टाइम सहयोग मर्यादित आहे.

9. डेटाबेस कार्यक्षमतेचा अभाव

एक्सेल योग्य रिलेशनल डेटाबेस मॅनेजमेंट सिस्टम (RDBMS) साठी बदली नाही. मोठ्या प्रमाणातील डेटाबेस व्यवस्थापित करण्यासाठी आवश्यक असलेली मजबूती आणि स्केलेबिलिटी यात नाही.

10. नॉन-स्टँडर्ड डेटा फॉरमॅटिंग

भिन्न वापरकर्ते विविध प्रकारे डेटा फॉरमॅट करू शकतात, ज्यामुळे डेटा प्रेझेंटेशनमध्ये विसंगती निर्माण होते आणि संभाव्य विश्लेषणावर परिणाम होतो.

11. जटिल कार्यांसाठी शिकण्याचे वक्र

मूलभूत कार्ये वापरण्यास सोपी असताना, अधिक प्रगत वैशिष्ट्ये, सूत्रे आणि फंक्शन्समध्ये अधिक तीव्र शिक्षण वक्र असू शकते.

12. जटिल वर्कबुक्सची देखभाल करणे कठीण

कालांतराने, असंख्य पत्रके, सूत्रे आणि इंटरकनेक्शन्स असलेली जटिल एक्सेल वर्कबुक्स राखणे आणि डीबग करणे कठीण होऊ शकते.

13. मर्यादित अहवाल आणि डॅशबोर्ड

एक्सेल चार्ट आणि आलेख तयार करू शकते, परंतु अधिक अत्याधुनिक अहवाल आणि डॅशबोर्ड वैशिष्ट्यांसाठी विशेष व्यवसाय बुद्धिमत्ता साधनांची आवश्यकता असू शकते.

14. डेटा एंट्री एरर

मॅन्युअल डेटा एंट्रीमुळे एरर होऊ शकतात, विशेषत: मोठ्या प्रमाणात डेटा हाताळताना. या त्रुटी गणना आणि विश्लेषणाद्वारे प्रसारित होऊ शकतात.

15. मजकूर प्रक्रियेसाठी आदर्श नाही

एक्सेल हे वर्ड प्रोसेसर सारख्या भारी मजकूर प्रक्रियेच्या कामांसाठी डिझाइन केलेले नाही, त्यामुळे विस्तृत मजकूर स्वरूपन आवश्यक असलेल्या दस्तऐवजांसाठी ते योग्य असू शकत नाही.

16. प्लॅटफॉर्म अवलंबित्व

एक्सेल फाइल्स नेहमी वेगवेगळ्या प्लॅटफॉर्मवर (विंडोज, मॅकओएस, इ.) किंवा सॉफ्टवेअरच्या आवृत्त्यांवर योग्यरित्या प्रदर्शित किंवा कार्य करू शकत नाहीत.

17. सॉफ्टवेअर परवान्यांवर अवलंबित्व

वापरकर्त्यांकडे Microsoft Excel साठी वैध सॉफ्टवेअर परवाने असणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे व्यक्ती किंवा संस्थांसाठी खर्च होऊ शकतो.

हे तोटे असूनही, मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल विविध कार्यांसाठी एक मौल्यवान साधन आहे. तुमच्या विशिष्ट गरजांचे मूल्यांकन करणे आणि एक्सेलच्या मर्यादा तुमच्या आवश्यकतांशी जुळतात की नाही किंवा तुम्हाला काही कामांसाठी पर्यायी उपाय शोधण्याची आवश्यकता असल्यास विचार करणे महत्त्वाचे आहे.

अधिक लेख –

1. PPT चा फुल फॉर्म काय ?

2. एम एस ऑफिस माहिती मराठी

3. सॉफ्टवेअर म्हणजे काय ?

4. VFX चा फुल फॉर्म काय ?

Leave a Comment