ISO चा फुल फॉर्म काय ? | ISO Full Form in Marathi

ISO ही एक जागतिक स्तरीय संस्था आहे, जी आपण आज जगत असलेल्या जगाला आकार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते.

1947 मध्ये स्थापन झालेली, स्वित्झर्लंडमधील जिनेव्हा येथे मुख्यालय असलेली ही गैर-सरकारी संस्था,  आंतरराष्ट्रीय मानके विकसित आणि प्रकाशित करण्यासाठी जबाबदार आहे.

सदर लेखात आपण ISO संबंधित विविध माहितीचा आढावा अगदी सुलभ पद्धतीने घेणार आहोत,

अनुक्रमणिका


ISO म्हणजे काय ?

ISO ही एक स्वतंत्र, गैर-सरकारी आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे, जी विविध उद्योगांमध्ये उत्पादने, सेवा आणि प्रणालींची गुणवत्ता, सुरक्षितता, कार्यक्षमता, आंतरकार्यक्षमता आणि सुसंगतता सुनिश्चित करण्यासाठी मानके विकसित आणि प्रकाशित करते.

ISO ची स्थापना 1947 मध्ये झाली आणि तिचे मुख्यालय जिनेव्हा, स्वित्झर्लंड येथे आहे.

ISO मानकांमध्ये उत्पादन प्रक्रिया, तंत्रज्ञान, सुरक्षितता, पर्यावरणीय स्थिरता, माहिती सुरक्षा आणि बरेच काही यासह विविध क्षेत्रांचा समावेश आहे.

ही मानके सर्वसहमती-आधारित प्रक्रियेद्वारे विकसित केली जातात, ज्यात जगभरातील तज्ञांचा समावेश असतो आणि विविध भागधारक जसे की सरकार, उद्योग संस्था, व्यवसाय, ग्राहक आणि शैक्षणिक संस्थांचे प्रतिनिधित्व करतात.


ISO Full Form in Marathi

I – International
O – Organization
S – For Standardization

IOS चा इंग्रजी फुल फॉर्म “International Organization For Standardization” असून याचा मराठी अर्थ “आंतरराष्ट्रीय मानकीकरण (प्रमाणीकरण) संस्था” असा होतो.


इतिहास

ISO चा इतिहास हा आधुनिक जगाला आकार देणारे आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि मानकीकरणाच्या प्रयत्नांची कथा आहे. ISO च्या इतिहासातील काही प्रमुख टप्प्यांचे विहंगावलोकन खालीलप्रमाणे :

20 व्या शतकाच्या सुरुवातीस : ISO ची औपचारिक स्थापना होण्यापूर्वी त्या संबंधित मानके विकसित करण्यासाठी विविध राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक प्रयत्न झाले. या प्रयत्नांनी उत्पादने आणि सेवांमध्ये सातत्य आणि गुणवत्तेची गरज ओळखली. उल्लेखनीय संस्थांमध्ये युनायटेड स्टेट्समधील अमेरिकन नॅशनल स्टँडर्ड्स इन्स्टिट्यूट (ANSI) आणि जर्मनीमधील Deutsches Institut für Normung (DIN) यांचा समावेश आहे.

1947 – ISO चा पाया : ISO ची औपचारिक स्थापना 23 फेब्रुवारी 1947 रोजी झाली, जेव्हा 25 देशांतील प्रतिनिधी लंडनमध्ये संस्थेची स्थापना करण्यासाठी एकत्र आले. युनायटेड नेशन्स इकॉनॉमिक कमिशन फॉर युरोप (UNECE) आणि इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ द नॅशनल स्टँडर्डायझिंग असोसिएशन (ISA) द्वारे या बैठकीचे आयोजन करण्यात आले होते, ज्याने ISO च्या निर्मितीमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. प्रतिनिधींनी व्यापार सुलभ करण्यासाठी आणि दुसऱ्या महायुद्धानंतर आर्थिक सुधारणांना चालना देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय मानकीकरणाचे महत्त्व ओळखले.

1951 चे पहिले ISO मानक : ISO ची सुरुवातीची वर्षे त्याच्या पहिल्या मानक, ISO/R 1:1951 च्या विकासाद्वारे चिन्हांकित केली गेली, जी औद्योगिक लांबी मोजण्यासाठी मानक संदर्भ तापमानाशी संबंधित होती. या प्रारंभिक मानकाने विविध क्षेत्रात ISO च्या भविष्यातील कामाचा टप्पा निश्चित केला.

विस्तार आणि वाढ : या कालावधीत ISO चा झपाट्याने विस्तार झाला, अनेक देश सदस्य म्हणून सामील झाले आणि विविध क्षेत्रातील मानकांवर काम करण्यासाठी तांत्रिक समित्यांची वाढती संख्या स्थापन झाली. ISO चा प्रभाव लक्षणीय वाढला, कारण ISO ने उत्पादन, तंत्रज्ञान आणि सेवांसह विविध उद्योगांसाठी मानके विकसित केली.

 गुणवत्ता व्यवस्थापनासाठी ISO 9000 मालिका : 1987 मध्ये ISO द्वारे 9000 मानकांची मालिका जारी केल्यामुळे हा ISO च्या सर्वात प्रसिद्ध टप्प्यांपैकी एक ठरला. या मानकांनी गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालींसाठी एक फ्रेमवर्क सादर केले, जगभरातील संस्थांमध्ये सतत सुधारणा करण्याच्या संस्कृतीला प्रोत्साहन दिले. ISO 9001 हे विशेषतः, गुणवत्ता व्यवस्थापनासाठी एक बेंचमार्क बनले.

पर्यावरण मानके आणि ISO 14000 : 1990 च्या दशकात, ISO ने पर्यावरण व्यवस्थापनांवर लक्ष केंद्रित करून ISO 14000 मानकांची मालिका विकसित केली. ISO 14001, विशेषतः, व्यापकपणे स्वीकारले गेले आणि पर्यावरणीय स्थिरतेसाठी संघटनांच्या वचनबद्धतेवर जोर दिला गेेला

साल 2000 व त्यापुढील उत्क्रांती : बदलत्या जागतिक वातावरणाशी जुळवून घेण्यासाठी ISO विकसित होत राहिले. याने माहिती सुरक्षा (ISO 27001), ऊर्जा व्यवस्थापन (ISO 50001) आणि इतर विविध क्षेत्रांशी संबंधित मानके विकसित केली. आजच्या गतिमान जगात सुसंगत राहण्यासाठी ISO ची मानके सतत सुधारित आणि अद्यतनित केली जातात.

वर्तमान : 160 पेक्षा जास्त सदस्य देश आणि त्याच्या पोर्टफोलिओमध्ये हजारो मानकांसह ISO ही एक आघाडीची जागतिक मानकीकरण संस्था बनली आहे. त्याचे कार्य आधुनिक जीवनाच्या जवळजवळ प्रत्येक पैलूला स्पर्श करते.


कार्ये

ISO ही संस्था आंतरराष्ट्रीय मानकांचा विकास आणि देखभाल करण्यासाठी अनेक आवश्यक कार्ये करते. ही कार्ये व्यापार सुलभ करण्यासाठी, उत्पादनाची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी, सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि पर्यावरणीय टिकाऊपणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. येथे ISO ची प्रमुख कार्ये खालीलप्रमाणे :

1. आंतरराष्ट्रीय मानकांचा विकास

ISO चे प्राथमिक कार्य म्हणजे आंतरराष्ट्रीय मानके विकसित करणे आणि प्रकाशित करणे ज्यामध्ये उद्योग, क्षेत्रे आणि विषयांची विस्तृत श्रेणी समाविष्ट आहे. ही मानके उत्पादने, सेवा आणि प्रक्रियांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे, तपशील आणि सर्वोत्तम पद्धती प्रदान करतात. जागतिक स्तरावर सातत्य, गुणवत्ता आणि इंटरऑपरेबिलिटी प्राप्त करणे हे ISO मानकांचे उद्दिष्ट आहे.

2. वैश्विक व्यापार सुलभ करणे

उत्पादन वैशिष्ट्ये आणि गुणवत्तेची आवश्यकता यांचा ताळमेळ साधून आंतरराष्ट्रीय व्यापारात ISO मानके महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. जेव्हा उत्पादने आणि सेवा ISO मानकांचे पालन करतात, तेव्हा ते वेगवेगळ्या बाजारपेठांच्या अपेक्षा आणि सुरक्षा नियमांची पूर्तता करतात. यामुळे व्यापारातील अडथळे कमी होतात आणि सीमा ओलांडून वस्तू आणि सेवांच्या प्रवाहाला प्रोत्साहन मिळते.

3. गुणवत्ता सुधारणे

ISO मानके गुणवत्ता व्यवस्थापनासाठी बेंचमार्क सेट करतात, संस्थांना त्यांची उत्पादने आणि सेवांची गुणवत्ता वाढवण्यास मदत करतात. उदाहरणार्थ, ISO 9001 हे गुणवत्ता व्यवस्थापन प्रणालींसाठी व्यापकपणे स्वीकारलेले मानक आहे, जे सतत सुधारणा आणि ग्राहक समाधानाच्या संस्कृतीला प्रोत्साहन देते.

4. सुरक्षा वाढवणे

ISO मानकांमध्ये मानवी आरोग्य आणि सुरक्षिततेच्या संरक्षणासाठी योगदान देणारी सुरक्षा मानके समाविष्ट आहेत. ऑटोमोटिव्ह, हेल्थकेअर आणि बांधकाम यांसारख्या उद्योगांमध्ये ही मानके विशेष महत्त्वाची आहेत, जिथे सुरक्षितता सर्वोपरि आहे. ISO सुरक्षा मानकांचे पालन केल्याने अपघाताचा धोका आणि ग्राहक आणि कामगारांना होणारी हानी कमी होते.

5. पर्यावरण शाश्वततेला चालना देणे

ISO पर्यावरणीय व्यवस्थापन, ऊर्जा कार्यक्षमता आणि टिकाऊपणाशी संबंधित मानके विकसित करते. ISO 14000 मालिका, उदाहरणार्थ, पर्यावरण व्यवस्थापन प्रणालींवर लक्ष केंद्रित करते आणि कायदेशीर आणि नियामक आवश्यकतांचे पालन करताना संस्थांना त्यांचे पर्यावरणीय प्रभाव कमी करण्यास मदत करते.

6. माहिती सुरक्षिततेसाठी मानकीकरण

ISO 27001 सारख्या मानकांसह माहिती सुरक्षिततेच्या गंभीर समस्येचे निराकरण करते. ही मानके मजबूत माहिती सुरक्षा व्यवस्थापन प्रणाली तयार करण्यासाठी, संवेदनशील डेटाचे संरक्षण करण्यासाठी आणि डेटा अखंडता सुनिश्चित करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान करतात.

7. तांत्रिक समित्या आणि तज्ञ सहयोग

ISO सदस्य देशांतील तज्ञांच्या बनलेल्या तांत्रिक समित्या आणि कार्य गटांच्या नेटवर्कवर अवलंबून आहे. या समित्या नवीनतम तांत्रिक प्रगती आणि उद्योगातील सर्वोत्तम पद्धती प्रतिबिंबित करतात, याची खात्री करून, मानके विकसित करण्यासाठी आणि सुधारित करण्यासाठी सहयोग करतात.

8. एकमत-आधारित दृष्टीकोन

ISO मानक विकासासाठी सहमती-आधारित दृष्टीकोन अनुसरण करते, याचा अर्थ सरकार, उद्योग संघटना, व्यवसाय, ग्राहक आणि हितधारकांच्या विस्तृत स्पेक्ट्रममधून इनपुट आणि कराराद्वारे मानके तयार केली जातात. शिक्षण हा दृष्टिकोन ISO मानकांची विश्वासार्हता आणि स्वीकृती वाढवतो.

9. प्रकाशन आणि प्रवेशयोग्यता

ISO विकसीत मानके प्रकाशित करते, त्यांना खरेदी आणि वापरासाठी सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध करून देते. ही सुलभता हे सुनिश्चित करते की, जगभरातील संस्था, सरकार आणि व्यक्ती ISO च्या कार्याचा फायदा घेऊ शकतात.

10. सतत पुनरावलोकन आणि पुनरावृत्ती

विकसित तंत्रज्ञान आणि उद्योगाच्या गरजांनुसार अद्ययावत राहण्यासाठी ISO मानके नियमित पुनरावलोकन आणि पुनरावृत्तीच्या अधीन आहेत. ही प्रक्रिया सुनिश्चित करते की, मानके कालांतराने संबंधित आणि प्रभावी राहतील.

सारांश, आंतरराष्ट्रीय मानकीकरण संस्था (ISO) जागतिक मानकीकरण, गुणवत्ता, सुरक्षितता आणि टिकाऊपणाला चालना देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. आंतरराष्ट्रीय व्यापार सुसंवाद साधण्यासाठी, उत्पादने आणि सेवा सुधारण्यासाठी आणि सुरक्षित आणि अधिक पर्यावरणीय जबाबदार जगासाठी योगदान देण्यासाठी त्याची कार्ये आवश्यक आहेत.


फायदे

ISO ही संस्था व्यवसाय, सरकार, ग्राहक आणि संपूर्ण समाजासाठी असंख्य फायदे देते. हे फायदे विविध उद्योग आणि क्षेत्रांमध्ये आंतरराष्ट्रीय मानकांच्या विकास आणि अंमलबजावणीमुळे उद्भवतात. ISO चे काही प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे :

1. जागतिक व्यापार सुलभ करते.

ISO मानके उत्पादनाची वैशिष्ट्ये आणि गुणवत्ता आवश्यकता सुसंगत करतात, ज्यामुळे व्यवसायांना आंतरराष्ट्रीय व्यापारात सहभागी होणे सोपे होते. प्रमाणित उत्पादने आणि सेवा विविध बाजारपेठांच्या अपेक्षा पूर्ण करण्याची अधिक शक्यता असते, ज्यामुळे व्यापारातील अडथळे कमी होतात.

2. उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारते

ISO मानक गुणवत्ता व्यवस्थापनासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान करतात, संस्थांना त्यांच्या उत्पादनांची आणि सेवांची गुणवत्ता वाढवण्यास मदत करतात. यामुळे ग्राहकांचे समाधान वाढते, उत्पादनाची विश्वासार्हता सुधारते आणि दोष आणि त्रुटी कमी होतात.

3. सुरक्षितता वाढवते

ISO सुरक्षा मानके विकसित करते जे ग्राहक, कामगार आणि जनतेचे संरक्षण करते. ISO सुरक्षा मानकांचे पालन केल्याने अपघात, दुखापत आणि हानीचा धोका कमी होतो, विशेषत: ज्या उद्योगांमध्ये सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य असते.

4. पर्यावरण जबाबदारीला प्रोत्साहन देते

पर्यावरण व्यवस्थापन आणि टिकाऊपणाशी संबंधित ISO मानके संस्थांना पर्यावरणास अनुकूल पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहित करतात. हे व्यवसायांचे पर्यावरणीय प्रभाव कमी करण्यास मदत करते आणि हवामान बदल आणि संसाधन संवर्धनासाठी जागतिक प्रयत्नांना समर्थन देते.

5. स्ट्रीमलाइन प्रक्रिया

ISO मानकांमध्ये अनेकदा सर्वोत्तम पद्धती आणि प्रमाणित प्रक्रियांचा समावेश असतो, ज्यामुळे संस्थांमधील कामकाज सुरळीत करता येते. यामुळे कार्यक्षमता वाढू शकते, कचरा कमी होतो आणि उत्पादन खर्च देखील कमी होतो.

6. बाजारात प्रवेश वाढवते

ज्या संस्था ISO मानकांचे पालन करतात, त्यांना जागतिक बाजारपेठेत स्पर्धात्मक धार मिळते. बर्‍याच आंतरराष्ट्रीय निविदा आणि करारांना पूर्व शर्त म्हणून ISO प्रमाणन आवश्यक असते, ज्यामुळे प्रमाणित कंपन्यांना व्यवसायाच्या संधींमध्ये व्यापक प्रवेश मिळतो.

7. ग्राहकांचा आत्मविश्वास वाढवतो

ISO प्रमाणन ग्राहकांना सूचित करते, की एखादे उत्पादन किंवा सेवा आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता आणि सुरक्षा मानकांची पूर्तता करते. यामुळे ब्रँडवर विश्वास निर्माण होतो, ज्यामुळे विक्री आणि ग्राहकांची निष्ठा वाढते.

8. इनोव्हेशनचे समर्थन करते

तंत्रज्ञानातील प्रगती आणि सर्वोत्तम पद्धती प्रतिबिंबित करण्यासाठी ISO मानकांचे नियमितपणे पुनरावलोकन आणि अद्यतन केले जाते. हे उद्योगांमध्ये नवनिर्मितीला आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहन देते.

9. नियामक अनुपालन सुलभ करते

ISO मानके अनेकदा राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक नियम आणि आवश्यकतांशी जुळतात. ISO मानकांची अंमलबजावणी करणार्‍या संस्था कायदेशीर जोखीम कमी करून अनुपालन दायित्वे पूर्ण करण्यासाठी अधिक सुसज्ज आहेत.

10. व्यापार अडथळे कमी करते

ISO मानके उत्पादने आणि सेवांसाठी एक सामान्य भाषा प्रदान करून व्यापारातील तांत्रिक अडथळे दूर करण्यात मदत करतात. यामुळे डुप्लिकेटिव्ह चाचणी आणि प्रमाणीकरणाची गरज कमी होते, वेळ आणि संसाधनांची बचत होते.

11. सर्वोत्तम पद्धतींना प्रोत्साहन देते.

ISO मानके उद्योगातील सर्वोत्तम पद्धती आणि ज्ञानाचे भांडार म्हणून काम करतात. ते उत्पादन आणि आरोग्यसेवेपासून माहितीच्या सुरक्षिततेपर्यंत विविध क्षेत्रांमध्ये इष्टतम परिणाम कसे मिळवायचे याबद्दल मार्गदर्शन करतात.

12. पुरवठा साखळी कार्यक्षमता वाढवते

ISO मानकांची अंमलबजावणी करणाऱ्या संस्था पुरवठादार आणि भागीदारांसोबत अधिक प्रभावीपणे सहयोग करू शकतात. यामुळे पुरवठा साखळीची कार्यक्षमता, उत्तम संवाद आणि पुरवठा साखळीतील धोके कमी होतात.

सारांश, IOS संपूर्ण उद्योगांमध्ये सातत्य, गुणवत्ता, सुरक्षितता आणि टिकाऊपणाला प्रोत्साहन देऊन जागतिक लँडस्केपला आकार देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. ISO मानकांचे फायदे दूरगामी आहेत, जे व्यवसाय, ग्राहक, सरकार आणि संपूर्ण समाजाला नवकल्पना वाढवून, व्यापार सुलभ करून आणि सतत सुधारणा घडवून आणणारे आहेत.


तोटे

ISO अनेक फायदे देते, हे ओळखणे आवश्यक आहे की ISO मानक आणि मानकीकरण प्रक्रियेशी संबंधित काही तोटे देखील असू शकतात. हे तोटे वेगवेगळ्या भागधारकांच्या संदर्भ आणि दृष्टीकोनावर अवलंबून बदलू शकतात. येथे ISO चे काही संभाव्य तोटे आहेत:

1. प्रमाणन खर्च

संस्थांसाठी ISO प्रमाणपत्र मिळवणे महाग असू शकते. खर्चामध्ये प्रशिक्षण, सल्लागार, ऑडिट, दस्तऐवजीकरण आणि व्यवस्थापन प्रणालीची सतत देखभाल यांचा समावेश असू शकतो. लहान व्यवसायांना, विशेषतः, हे खर्च बोजड वाटू शकतात.

2. जटिलता

ISO मानके, विशेषत: मोठी आणि अधिक व्यापक, जटिल आणि पूर्णपणे समजून घेणे आणि अंमलबजावणी करणे आव्हानात्मक असू शकते. ही जटिलता संस्थांसाठी भीतीदायक असू शकते, ज्यामुळे संभाव्य त्रुटी किंवा चुकीचा अर्थ लावला जातो.

3. नोकरशाही

ISO मानकांचे पालन करण्याची प्रक्रिया एखाद्या संस्थेमध्ये नोकरशाही घटकांचा समावेश करू शकते. यामुळे निर्णय घेण्याची आणि ऑपरेशनल प्रक्रिया मंद होऊ शकते, ज्यामुळे अकार्यक्षमता निर्माण होते.

4. संसाधन गहन

ISO प्रमाणन प्राप्त करणे आणि राखण्यासाठी वेळ, कर्मचारी आणि आर्थिक गुंतवणुकीसह संसाधनांचे महत्त्वपूर्ण वाटप आवश्यक आहे. हे इतर गंभीर व्यावसायिक क्रियाकलापांमधून संसाधने वळवू शकते.

5. एकच आकार सर्वांसाठी बसतो

ISO मानके अनेक संस्थांना लागू होण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत, परंतु ते प्रत्येक व्यवसायाला समान रीतीने अनुरूप नसतील. छोट्या कंपन्या, स्टार्टअप्स किंवा अनन्य प्रक्रिया असलेल्या संस्था ISO मानकांशी पूर्णपणे संरेखित होण्यासाठी संघर्ष करू शकतात.

6. बदलाचा प्रतिकार

ISO मानकांच्या अंमलबजावणीसाठी अनेकदा संस्थेच्या संस्कृतीत, प्रक्रियांमध्ये आणि पद्धतींमध्ये बदल आवश्यक असतात. कर्मचार्‍यांकडून किंवा व्यवस्थापनाकडून बदलास विरोध यशस्वी अंमलबजावणीमध्ये अडथळा आणू शकतो.

7. दुरुपयोगाची संभाव्यता

काही संस्था गुणवत्ता किंवा सुरक्षिततेसाठी अस्सल वचनबद्धतेऐवजी प्रामुख्याने विपणन हेतूंसाठी किंवा कराराच्या दायित्वांची पूर्तता करण्यासाठी ISO प्रमाणपत्राचा पाठपुरावा करू शकतात. यामुळे लक्षणीय सुधारणा न होता “पेपर अनुपालन” होऊ शकते.

8. अति-नियमनाचा धोका

काही प्रकरणांमध्ये, आवश्यकतेपेक्षा अधिक कठोर आवश्यकता लादून, आयएसओ मानके अति-नियमन म्हणून समजली जाऊ शकतात. हे नाविन्य आणि लवचिकता रोखू शकते.

9. मर्यादित फोकस

ISO मानके विशिष्ट उद्योग किंवा क्षेत्राच्या सर्व पैलूंना सर्वसमावेशकपणे संबोधित करू शकत नाहीत. संस्थांना अतिरिक्त उद्योग-विशिष्ट किंवा प्रादेशिक आवश्यकतांसह ISO मानकांची पूर्तता करण्याची आवश्यकता असू शकते.

10. सतत देखभाल

ISO प्रमाणन राखण्यासाठी नियमित ऑडिट आणि व्यवस्थापन प्रणालीच्या अद्यतनांसह सतत प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. अनुपालन राखण्यात अयशस्वी झाल्यास प्रमाणन गमावले जाऊ शकते.

11. होमोजेनायझेशन

मानकीकरण प्रक्रियेमुळे उत्पादने आणि सेवांमध्ये एकसंधता निर्माण होऊ शकते, ज्यामुळे काही उद्योगांमध्ये विविधता आणि नवकल्पना मर्यादित होते.

12. नेहमी अद्ययावत नाही

ISO मानके नेहमीच सर्वात वर्तमान तांत्रिक किंवा उद्योग-विशिष्ट विकास दर्शवू शकत नाहीत. मानक विकास प्रक्रिया लांब असू शकते आणि मानके उदयोन्मुख ट्रेंडच्या मागे असू शकतात.

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे तोटे अस्तित्त्वात असताना, ते ISO प्रणालीमध्येच जन्मजात दोष नसून, ISO मानकांची अंमलबजावणी करताना संस्थांना तोंड द्यावे लागणारी आव्हाने आहेत. अनेक संस्थांना असे आढळून आले आहे की, ISO प्रमाणीकरणाचे फायदे, जसे की सुधारित गुणवत्ता, वाढलेली बाजारपेठ, आणि वर्धित विश्वासार्हता या संभाव्य तोट्यांपेक्षा जास्त आहे.


FAQ

1. ISO ची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली ?

उत्तर : ISO ची सुरुवात साल १९४६ मध्ये लंडन येथे झाली.

2. ISO चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर : Switzerland मधील Geneva येथे ISO चे मुख्यालय आहे.

3. ISO म्हणजे काय ?

उत्तर : ISO ही एक स्वतंत्र, गैर-सरकारी आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे, जी विविध उद्योगांमध्ये उत्पादने, सेवा आणि प्रणालींची गुणवत्ता, सुरक्षितता, कार्यक्षमता, आंतरकार्यक्षमता आणि सुसंगतता सुनिश्चित करण्यासाठी मानके विकसित आणि प्रकाशित करते.

4. ISO मध्ये किती देश आहेत ?

उत्तर : ISO मध्ये एकूण १६० पेक्षा अधिक देशांचा समावेश आहे.

5. भारतात ISO चे मुख्यालय कोठे आहे ?

उत्तर : भारतात नवी दिल्ली येथे ISO चे मुख्यालय आहे.

6. ISO प्राप्त करणारे पहिले भारतीय शहर कोणते ?

उत्तर : भुवनेश्वर हे ISO प्राप्त झालेले भारतातील पहिले शहर आहे.

7. ISO चे सध्याचे प्रमुख कोण आहेत ?

उत्तर : Ulrika Francke हे iso चे सध्याचे प्रमुख आहेत.

अधिक लेख –

1. RTE चा फुल फॉर्म काय ?

2. FSI चा फुल फॉर्म काय ?

3. NGO चा फुल फॉर्म काय ?

Leave a Comment