इमोजी म्हणजे काय ? | Emoji Meaning in Marathi

आधुनिक संप्रेषणाच्या क्षेत्रात, इमोजी एक प्रकारची सार्वत्रिक भाषा म्हणून उदयास आली आहे, जी डिजिटल संभाषणांमध्ये भावना, अभिव्यक्ती आणि बारकावे व्यक्त करण्यासाठी भाषिक अडथळे पार करते.

मूळतः मजकूर संदेशांमध्ये एक विलक्षण जोड म्हणून संकल्पित केलेले हे छोटे चित्र ऑनलाइन जगाच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पसरलेल्या सांस्कृतिक घटनेत विकसित झाले आहेत.

कॅज्युअल चॅट्सपासून व्यावसायिक ईमेलपर्यंत, इमोजी आपल्या दैनंदिन संप्रेषणाचा एक अनिवार्य भाग बनला आहे.

अनुक्रमणिका


इमोजी म्हणजे काय ? (Emoji Meaning in Marathi)

इमोजी हे डिजिटल कम्युनिकेशनमध्ये भावना, अभिव्यक्ती, वस्तू किंवा कल्पना व्यक्त करण्यासाठी वापरले जाणारे एक लहान डिजिटल चिन्ह आहेत.

इमोजी सामान्यत: मजकूर संदेश, सोशल मीडिया पोस्ट, ईमेल आणि लिखित मजकुरामध्ये संदर्भ, टोन किंवा जोर देण्यासाठी ऑनलाइन संप्रेषणाच्या इतर प्रकारांमध्ये वापरले जातात.

इमोजी विविध आकार आणि डिझाइनमध्ये येतात आणि भावना, वस्तू, क्रियाकलाप आणि संकल्पनांच्या विस्तृत श्रेणीचे प्रतिनिधित्व करू शकतात.

इमोजी बहुधा रंगीबेरंगी असतात आणि वापरलेल्या प्लॅटफॉर्म किंवा डिव्हाइसवर अवलंबून शैली आणि देखावा बदलू शकतात.

तसेच, आधुनिक संप्रेषणाचा अविभाज्य भाग बनले आहे, जे भावना आणि बारकावे व्यक्त करण्यात मदत करतात, ज्या केवळ शब्दांनी व्यक्त करणे कठीण आहे.


प्रकार

इमोजी विविध प्रकारच्या भावना, वस्तू, क्रियाकलाप आणि संकल्पनांच्या विस्तृत श्रेणीमध्ये येतात. इमोजीच्या काही सामान्य श्रेणी खालीलप्रमाणे,

1. चेहरे

चेहऱ्यावरील हावभाव दर्शवणारे इमोजी, हसणे, रडणे, गंभीरपणा आणि इतर विविध भावनांसह. उदा. 😊 (हसणाऱ्या डोळ्यांनी चेहरा), 😂 (आनंदाच्या अश्रूंचा चेहरा) आणि 😞 (निराश झालेला चेहरा) यांचा समावेश आहे.

2. लोक

विविध प्रकारचे लोक, व्यवसाय आणि क्रियाकलापांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी. या श्रेणीमध्ये विविध लिंग, वयोगट आणि व्यवसाय दर्शविणारे इमोजी तसेच छंद आणि खेळांशी संबंधित इमोजी समाविष्ट असतात. उदा. 👩🚀 (महिला अंतराळवीर), 👨🍳 (पुरुष स्वयंपाकी) आणि 👩🎨 (महिला कलाकार) यांचा समावेश आहे.

3. प्राणी आणि निसर्ग

प्राणी, वनस्पती, हवामान परिस्थिती आणि नैसर्गिक घटनांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी. या श्रेणीमध्ये पाळीव प्राण्यांपासून ते वन्य प्राण्यांपर्यंत, तसेच हवामान, वनस्पती आणि भूदृश्यांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी समाविष्ट आहेत. उदा. 🐶 (कुत्र्याचा चेहरा), 🌲 (सदाहरित झाड) आणि 🌈 (इंद्रधनुष्य) इत्यादी.

4. वस्तू

रोजच्या वस्तू, साधने, खाणेपिणे आणि इतर वस्तूंचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी. या श्रेणीमध्ये 📱 (मोबाइल फोन), 🚗 (कार), आणि 🍕 (पिझ्झा) यांसारख्या दैनंदिन जीवनात आढळणाऱ्या विविध वस्तू आणि वस्तूंचे चित्रण करणाऱ्या इमोजींचा समावेश आहे.

5. क्रियाकलाप

विविध क्रियाकलाप, छंद आणि कार्यक्रमांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी. या वर्गवारीमध्ये खेळ, विश्रांती क्रियाकलाप, प्रवास आणि उत्सव यांच्याशी संबंधित इमोजी समाविष्ट आहेत. उदा. ⚽ (सॉकर बॉल), 🎨 (कलाकार पॅलेट) आणि ✈️ (विमान) इत्यादी.

6. चिन्ह

चिन्हे आणि अमूर्त संकल्पना दर्शवणारे इमोजी. या श्रेणीमध्ये संख्या, बाण, चलन चिन्हे आणि इतर ग्राफिकल घटक दर्शविणारे इमोजी. उदा. 🔥 (आग), 💡 (लाइट बल्ब) आणि ♻️ (रीसायकलिंग चिन्ह)

7. ध्वज

विविध देश आणि प्रदेशांचे ध्वज दर्शवणारे इमोजी. या श्रेणीमध्ये जगभरातील राष्ट्रध्वज दर्शविणाऱ्या इमोजींचा समावेश आहे. उदा. 🇺🇸 (अमेरिका ध्वज), 🇬🇧 (युनायटेड किंगडमचा ध्वज) आणि 🇯🇵 (जपानचा ध्वज) इत्यादी.

या श्रेणींमध्ये सामान्यतः डिजिटल कम्युनिकेशनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या इमोजींच्या विस्तृत श्रेणीचा समावेश होतो, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना विविध प्रकारच्या भावना, कल्पना आणि संकल्पना व्हिज्युअल चिन्हांद्वारे व्यक्त करता येतात.


इतिहास

इमोजीचा इतिहास जपानमधील 1990 च्या दशकाच्या उत्तरार्धाचा आहे, जिथे डिजिटल संप्रेषण वाढविण्यासाठी लहान चित्रमय चिन्हे वापरण्याची संकल्पना प्रथम उदयास आली. इमोजीच्या उत्क्रांतीमधील महत्त्वाच्या टप्प्याचे विहंगावलोकन खालीलप्रमाणे,

1990 च्या उत्तरार्धात

NTT DoCoMo साठी काम करणारे जपानी अभियंता Shigetaka Kurita कंपनीच्या मेसेजिंग सेवेचा भाग म्हणून इमोजीचा पहिला संच तयार केला. कुरिता विविध अभिव्यक्ती, वस्तू आणि चिन्हे दर्शविणारे 176 साधे, पिक्सेलेटेड चिन्ह डिझाइन केले.

वर्ष 2000

NTT DoCoMo ने i-mode मोबाईल इंटरनेट प्लॅटफॉर्म जारी केले, ज्यामध्ये Kurita च्या इमोजी सेटसाठी समर्थन समाविष्ट आहे. जपानी मोबाइल वापरकर्त्यांमध्ये इमोजी त्वरीत प्रसिद्ध झाले, जे त्यांचा वापर त्यांच्या मजकूर संदेशांमध्ये व्हिज्युअल फ्लेअर जोडण्यासाठी करतात.

वर्ष 2007

Apple कंपनीने iPhone सादर केला, ज्यामध्ये त्याच्या मेसेजिंग ॲपमध्ये इमोजी वर्णांसाठी समर्थन समाविष्ट होते. सुरुवातीला, इमोजी समर्थन जपानमध्ये विकल्या जाणाऱ्या उपकरणांपुरते मर्यादित होते, परंतु नंतर ते iOS अद्यतनांच्या प्रकाशनासह इतर प्रदेशांमध्ये विस्तारले.

वर्ष 2010

युनिकोड कंसोर्टियम अधिकृतपणे युनिकोड स्टँडर्डचा भाग म्हणून इमोजी वर्ण ओळखते, जे डिजिटल प्रणालीमध्ये मजकूराचे एन्कोडिंग आणि प्रतिनिधित्व प्रमाणित करते. ही हालचाल सुनिश्चित करते की, इमोजी वेगवेगळ्या प्लॅटफॉर्म आणि उपकरणांवर सातत्याने प्रदर्शित केले जाऊ शकतात.

वर्ष 2011

मेसेजिंग ॲप्स आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मच्या वाढीसह इमोजीचा वापर जगभरात पसरू लागला. डिजिटल संप्रेषणामध्ये भावना, प्रतिक्रिया आणि कल्पना व्यक्त करण्याचे माध्यम म्हणून इमोजी अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहेत.

वर्ष 2016

युनिकोड ने कन्सोर्टियम युनिकोड 9.0 रिलीज केले, ज्यामध्ये 72 नवीन इमोजी वर्णांचा समावेश होता, ज्यात व्यवसाय, प्राणी, अन्न आणि खेळ यांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी समाविष्ट होते. या अपडेटमध्ये मानवी चेहरे आणि शरीराचे अवयव दर्शविणाऱ्या इमोजींसाठी विविध त्वचेच्या टोनसाठी समर्थन देखील समाविष्ट केले गेले होते.

वर्ष 2019

युनिकोडने कन्सोर्टियमने युनिकोड 12.0 रिलीज केले, ज्याद्वारे 230 नवीन इमोजी वर्ण सादर केले गेले, ज्यामुळे युनिकोड मानकातील इमोजींची एकूण संख्या 3,053 पर्यंत पोहोचली. या अपडेटमध्ये अपंग लोकांचे प्रतिनिधित्व करणारे इमोजी, नवीन प्राणी, खाद्यपदार्थ, अतिरिक्त चिन्हे आणि वस्तूंचा समावेश होता.

वर्ष 2021

साल 2021 मध्ये कन्सोर्टियमने युनिकोड13.1 रिलीझ झाले. ज्याद्वारे “फेस एक्सहेलिंग“, “हार्ट ऑन फायर” आणि “मेंडिंग हार्ट” यासारखे नवीन इमोजी सादर केले गेले. या अपडेटमध्ये “वुमन विथ बियर्ड” आणि “पर्सन विथ क्राउन” यांसारख्या विद्यमान इमोजीच्या फरकांचा देखील समावेश आहे.

त्यांच्या संपूर्ण इतिहासात, इमोजी साध्या पिक्सेलेटेड आयकॉनपासून डिजिटल कम्युनिकेशनच्या वैविध्यपूर्ण आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण स्वरूपात विकसित झाले आहेत.


उपयोग

इमोजी डिजिटल संप्रेषण, अभिव्यक्ती वाढवणे, भावना व्यक्त करणे आणि लिखित मजकुराची खोली जोडणे यासाठी अनेक उद्देश पूर्ण करतात. इमोजीचे काही सामान्य उपयोग खालीलप्रमाणे,

1. भावना व्यक्त करणे

आनंद, दुःख, राग, आश्चर्य आणि प्रेम यासारख्या भावना व्यक्त करण्यासाठी इमोजीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. उदा. हसरा चेहरा इमोजी 😊 आनंद किंवा मैत्री दर्शवू शकतो, तर रडणारा चेहरा इमोजी 😢 दुःख किंवा सहानुभूती व्यक्त करू शकतो.

2. संदर्भ जोडणे

इमोजी लिखित संदेशांचा टोन आणि संदर्भ स्पष्ट करण्यात मदत करतात, गैरसमज आणि चुकीचे अर्थ लावणे टाळतात. उदा. उपहासात्मक टिप्पणीनंतर डोळे मिचकावणारा चेहरा इमोजी 😉 जोडणे हे सूचित करू शकते की, विधान गंभीर न होता विनोदी आहे.

3. प्रतिक्रिया वाढवणे

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील संदेश किंवा पोस्टवर प्रतिक्रिया देण्यासाठी इमोजीचा वापर केला जातो. उदा. थंब्स-अप इमोजी 👍 मंजूरी किंवा करार दर्शवू शकतो, तर हृदय इमोजी ❤️ प्रेम किंवा कौतुक व्यक्त करू शकतो.

4. अमौखिक संकेत देणे

डिजिटल संवादामध्ये, जिथे चेहऱ्यावरील हावभाव आणि देहबोली यासारखे गैर-मौखिक संकेत अनुपस्थित असतात, इमोजी या संकेतांना पर्याय म्हणून काम करतात. ते संप्रेषणाचे बारकावे व्यक्त करण्यात मदत करतात, जे केवळ लिखित मजकुरात गमावले जाऊ शकतात.

5. व्यक्तिमत्व जोडणे

इमोजी व्यक्तींना त्यांचे संदेश वैयक्तिकृत करण्यास, त्यांचे व्यक्तिमत्व आणि शैली प्रदर्शित करण्यास अनुमती देतात. वेगवेगळे लोक त्यांच्या आवडत्या इमोजीचा वापर करून किंवा त्यांचे व्यक्तिमत्व प्रतिबिंबित करणारे संयोजन तयार करून अनन्य प्रकारे इमोजी वापरू शकतात.

6. भाषेतील अडथळे तोडणे

इमोजी ही एक सार्वत्रिक भाषा आहे, जी भाषिक अडथळ्यांना पार करते. विविध संस्कृती आणि पार्श्वभूमीतील लोक त्यांना समजू शकतात आणि त्यांचे कौतुक करू शकतात, ज्यामुळे त्यांना क्रॉस-सांस्कृतिक संप्रेषणासाठी मौल्यवान साधन बनते.

7. मसालेदार संभाषण

इमोजी लिखित मजकुरात व्हिज्युअल स्वारस्य आणि उत्साह जोडतात, संभाषणे अधिक आकर्षक आणि गतिमान बनवतात. ते वाक्यांना विरामचिन्हे करण्यासाठी, बिंदूंवर जोर देण्यासाठी किंवा संदेशांमध्ये सहजता जोडण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात.

8. शब्द बदलणे

काही प्रकरणांमध्ये, इमोजी शब्द पूर्णपणे बदलू शकतात, जटिल कल्पना किंवा संकल्पना एकाच चिन्हासह व्यक्त करतात. उदा. घड्याळाचा इमोजी ⏰ कालांतराने सूचित करू शकतो, तर ग्लोब इमोजी 🌍 जागतिक किंवा आंतरराष्ट्रीय संकल्पना दर्शवू शकतो.

एकूणच, इमोजी आधुनिक संप्रेषणामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात, रंग, भावना आणि व्यक्तिमत्त्वासह डिजिटल परस्परसंवाद समृद्ध करतात.


फायदे

इमोजी डिजिटल कम्युनिकेशनमध्ये अनेक फायदे देतात, संभाषणे समृद्ध करतात आणि भावना, कल्पना आणि हेतू व्यक्त करण्याच्या पद्धतीत सुधारणा करतो. इमोजी वापरण्याचे काही प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे,

1. वैश्विक भाषा

इमोजी ही एक सार्वत्रिक भाषा आहे, जी भाषिक अडथळ्यांना पार करते. भाषा कोणतीही असो, विविध संस्कृती आणि पार्श्वभूमीतील लोक इमोजी समजू शकतात आणि त्याचा अर्थ लावू शकतात, ज्यामुळे ते क्रॉस-सांस्कृतिक संवादाचे एक मौल्यवान साधन बनतात.

2. वापरण्यास सोपे

इमोजी अंतर्ज्ञानी आणि वापरण्यास सोप्या आहेत, त्यांना औपचारिक प्रशिक्षण किंवा भाषा प्रवीणतेची आवश्यकता नाही. इमोजी भावना आणि कल्पना संप्रेषण करण्याचा एक जलद आणि सोयीस्कर मार्ग देतात.

3. स्पष्टता आणि संदर्भ

इमोजी संदेशांचा टोन आणि संदर्भ स्पष्ट करण्यात मदत करतात, चुकीचा अर्थ आणि गैरसमज होण्याचा धोका कमी करतात. ते दृश्य संकेत देतात, जे भावना आणि हेतू व्यक्त करतात, प्राप्तकर्त्यांना संदेशाचा अंतर्निहित अर्थ समजणे सोपे करते.

4. गुंतवणूक आणि परस्परसंवाद

इमोजी, मजकूर-आधारित संप्रेषणामध्ये दृश्य स्वारस्य आणि विविधता जोडून संभाषणे अधिक आकर्षक आणि परस्परसंवादी बनवतात. ते सहभाग आणि प्रतिसादाला प्रोत्साहन देतात, वापरकर्त्यांमध्ये कनेक्शनची आणि सौहार्दाची भावना वाढवतात.

5. अभिव्यक्ती आणि सर्जनशीलता

इमोजी वापरकर्त्यांना स्वतःला सर्जनशीलपणे व्यक्त करण्यास आणि त्यांचे व्यक्तिमत्व आणि शैली प्रदर्शित करण्यास अनुमती देतात. इमोजीचे वेगवेगळे संयोजन अद्वितीय अर्थ आणि भावना व्यक्त करू शकतात, वापरकर्त्यांना त्यांचे संदेश वैयक्तिकृत करण्यास आणि डिजिटल संभाषणांमध्ये वेगळे दाखवण्यास सक्षम करतात.

6. भावनिक आधार

इमोजी डिजिटल परस्परसंवादामध्ये भावनिक समर्थन आणि सहानुभूती प्रदान करण्याचा एक मार्ग प्रदान करतात. ते वापरकर्त्यांना सहानुभूती आणि प्रोत्साहन व्यक्त करण्याची परवानगी देतात, अगदी शारीरिक हावभाव किंवा चेहर्यावरील हावभाव शक्य नसलेल्या परिस्थितीतही.

7. मेमरी एड

इमोजी मेमरी एड म्हणून काम करू शकतात, वापरकर्त्यांना वापरलेल्या इमोजींवर आधारित विशिष्ट संभाषणे किंवा कार्यक्रम आठवण्यास मदत करतात. काही इमोजी विशिष्ट आठवणी किंवा भावनांशी संबंधित असू शकतात, ज्यामुळे ते स्मरणशक्ती आणि नॉस्टॅल्जियासाठी शक्तिशाली ट्रिगर बनतात.

8. लक्ष वेधक

इमोजी लक्ष वेधून घेऊ शकतात आणि संदेश किंवा पोस्टच्या विशिष्ट भागांवर लक्ष केंद्रित करू शकतात. लक्षवेधी इमोजी, जसे की रंगीबेरंगी किंवा ॲनिमेटेड इमोजी, प्रतिबद्धता वाढवू शकतात आणि प्राप्तकर्त्यांना सामग्रीकडे अधिक लक्ष देण्यास प्रोत्साहित करू शकतात.

एकंदरीत, इमोजी आधुनिक संप्रेषणामध्ये मोलाची भूमिका बजावतात, जे असंख्य फायदे देतात जे डिजिटल जगामध्ये आपण कनेक्ट करण्याचा, संवाद साधण्याचा आणि स्वतःला व्यक्त करण्याचा मार्ग वाढवतो.


तोटे

इमोजी डिजिटल कम्युनिकेशनमध्ये अनेक फायदे देतात, परंतु ते काही कमतरतांसह देखील येतात. इमोजी वापरण्याचे काही संभाव्य तोटे खालीलप्रमाणे,

1. चुकीचा अर्थ

इमोजी अस्पष्ट आणि स्पष्टीकरणासाठी खुले असू शकतात, ज्यामुळे गैरसमज किंवा गोंधळ होतो. भिन्न लोक त्यांच्या सांस्कृतिक पार्श्वभूमी, संदर्भ आणि वैयक्तिक अनुभवांवर अवलंबून, समान इमोजीचा वेगळा अर्थ लावू शकतात.

2. अतिनिर्भरता

इमोजींवर खूप जास्त अवलंबून राहिल्याने शाब्दिक संवाद कौशल्य कमी होऊ शकते, विशेषतः तरुण पिढीमध्ये. इमोजी हे स्पष्ट भाषेचा पर्याय नाही, तसेच इमोजीचा जास्त वापर प्रभावी संभाषण कौशल्याच्या विकासात अडथळा आणू शकतो.

3. भावनिक अंतर

इमोजी भावना व्यक्त करू शकतात, तर ते संवादामध्ये भावनिक अंतराची भावना देखील निर्माण करू शकतात. इमोजी भावना व्यक्त करण्याचा एक जलद आणि सोयीस्कर मार्ग प्रदान करतात, परंतु त्यांच्यात समोरासमोर संवाद किंवा लिखित अभिव्यक्तीची खोली आणि प्रामाणिकपणा नसू शकतो.

4. सांस्कृतिक फरक

विविध संस्कृती आणि भाषांमध्ये इमोजी नेहमीच चांगले भाषांतर करू शकत नाहीत. एका संस्कृतीत जे योग्य किंवा अर्थपूर्ण मानले जाते, ते दुसऱ्या संस्कृतीत वेगळ्या पद्धतीने समजले जाऊ शकते, ज्यामुळे सांस्कृतिक गैरसमज किंवा असंवेदनशीलता निर्माण होते.

5. मर्यादित प्रतिनिधित्व

इमोजींनी विविधता आणि सर्वसमावेशकतेमध्ये प्रगती केली आहे, परंतु मानवी अनुभव आणि ओळखीच्या संपूर्ण श्रेणीचे प्रतिनिधित्व करण्यात त्यांना अजूनही मर्यादा आहेत. काही गटांना उपलब्ध इमोजी पर्यायांद्वारे दुर्लक्षित किंवा कमी प्रतिनिधित्व वाटू शकते, ज्यामुळे अदृश्यतेची भावना निर्माण होते.

6. दुरुपयोगाची शक्यता

इमोजीचा गैरवापर केला जाऊ शकतो, विशेषत: ऑनलाइन संप्रेषणामध्ये, जेथे संदर्भ सहजपणे विकृत केला जाऊ शकतो. काही इमोजी अयोग्य किंवा प्रक्षोभक रीतीने वापरल्या जाऊ शकतात, ज्यामुळे अनपेक्षित परिणाम किंवा डिजिटल परस्परसंवादामध्ये संघर्ष होऊ शकतो.

7. सूक्ष्मतेचा अभाव

जटिल भावना किंवा सूक्ष्म अभिव्यक्ती व्यक्त करण्याच्या क्षमतेमध्ये इमोजी स्वाभाविकपणे मर्यादित आहेत. जेव्हा ते आनंद किंवा दुःख यासारख्या मूलभूत भावना व्यक्त करू शकतात, तेव्हा ते अधिक सूक्ष्म भावना कॅप्चर करण्यासाठी संघर्ष करू शकतात, ज्यामुळे जास्त सरलीकरण किंवा चुकीचे वर्णन केले जाते.

8. तंत्रज्ञानावर अवलंबित्व

इमोजी संप्रेषणासाठी डिजिटल तंत्रज्ञान आणि प्लॅटफॉर्मवर अवलंबून असतात, जे काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये आव्हाने निर्माण करू शकतात. उदा. इमोजी अपंग व्यक्तींसाठी प्रवेशयोग्य नसू शकतात किंवा डिजिटल उपकरणांना परवानगी नसलेल्या वातावरणात प्रतिबंधित असू शकतात.

9. प्रामाणिकतेचे नुकसान

काही प्रकरणांमध्ये, इमोजीचा वापर संप्रेषणाची सत्यता किंवा प्रामाणिकपणा कमी करू शकतो. इमोजी स्क्रिप्टेड किंवा अविवेकी वाटू शकतात, विशेषत: व्यावसायिक किंवा औपचारिक संदर्भांमध्ये जेथे अधिक गंभीर टोन आवश्यक आहे.

एकंदरीत, इमोजींनी डिजिटल संवादामध्ये अनेक प्रकारे क्रांती घडवून आणली आहे, तरीही त्यांच्या मर्यादा ओळखणे आणि संभाव्य कमतरता किंवा तोटे टाळण्यासाठी त्यांचा विचारपूर्वक आणि विवेकपूर्ण वापर करणे आवश्यक आहे.

Leave a Comment